Railway Boom (ENG)
Wil je meteen weten wat wij van dit spel vinden, klik dan hier!
Een overzicht
Jaar: 2025
Aantal Spelers: 2-4 Personen
Speelduur: 60-120 Minuten
Vanaf Leeftijd: 14 Jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 3,21
Uitgever: Cranio Creations & Arclight Games
Spelontwerp: Hisashi Hayashi & Simone Luciani
Illustrations: Ian O'Toole
In de late 19de eeuw werd in Japan de eerste spoorweglijn gebouwd. Het begin van een nieuw tijdperk en het is aan jouw om als machtige magnaat je spoorwegimperium te bouwen en uit te breiden. Manage je grondstoffen zoals geld en steenkool... en bouw nieuwe technologieën om zo het meeste aanzien te krijgen en dit biedspel te winnen!
Opzetten van het spel
Plaats het spelbord in het midden van de tafel en leg naast het bord de resource tegels en de oranje indicator tokens (evenveel als het aantal spelers - foto 1).
Speel je met 2 of 3 spelers dan leg je de bid priority tegel met de kant met het juiste aantal spelers naar boven op de biedplaats op het bord. Met 4 spelers gebruiken we het voorgedrukte en leggen we de tegel terug in de doos (foto 2).
We schudden de objective en route kaarten apart. Neem willekeurig 4 objective kaarten en 4 route kaarten. De rest van de kaarten mogen terug in de doos. We leggen de route kaarten op de voorziene plaatsen links naast het spelbord en de objective kaarten rechts.
Schud de locomotive, carriage, station en development kaarten apart en maak van elkeen een gedekte trekstapel. Plaats ze op de voorziene ruimtes op het speelbord. Locomotive en carriage kaarten aan de linkerkant bij fase 1 (roestbruin), station kaarten onder fase 2 (oranje) en development kaarten onder fase 3 (paars).
Opzetten van het spel: Spelers
Iedere speler kiest een kleur en neemt hiervan het spelersbord, 23 cubes, 30 railway tokens, 4 station tokens, 1 bidding disc, 1 VP token en de locomotive startkaart (van diezelfde kleur). De railway tokens, de cubes en de locomotive startkaart leggen we naast ons spelersbord (foto 1).
Bovenaan ons spelersbord, in de uitsparingen leggen we om de beurt een station token en een cube (foto 2)
5 cubes plaatsen we op level 1 van de sporen aan de linkerkant van ons spelerbord. Dit zijn je inkomenssporen.
4 cubes leggen we op level 8 van de sporen aan de rechterkant van ons spelersbord. Dit zijn je resource sporen.
Alle spelers plaatsen 1 cube op het home platform en hun VP token op veld 0 van het VP spoor.
Iedere speler trekt nu een station kaart en draait deze open. Het nummer op deze kaart bepaalt de spelersvolgorde. De speler met het hoogste nummer legt zijn/haar bidding disc op het eerstvolgende witte '0'-veld (rechts starten) op het biedspoor. Vervolgens doen de andere spelers hetzelfde (de speler met de laagst getrokken nummer op de station kaart als laatste). De getrokken station kaarten mogen nu terug in de doos.
Een speelronde
In dit spel spelen we in totaal 4 rondes die telkens bestaan uit 6 fases:
1. Train
2. Expansion
3. Development
4. Income
5. Operation
6. Objective
4 van deze 6 fases bevatten een bieding en voor de rest ga je telkens acties uitvoeren zoals het kopen van locomotieven en wagons, uitbreiden van je netwerk, ontwikkelen van technologieën enz... Dat alles om het beste spoorweg bedrijf te worden van Japan.
Resources
Voor we de fases van dit spel overlopen, willen we nog even een belangrijk punt verduidelijken in verband met de gebruikte symbolen voor de resources. Algemene regel is dat als er een cijfer staat met een groene achtergrond dat het een beloning is, rode achtergrond is betalen. Je kan hierbij 3 verschillende symbolen tegenkomen:
Het symbool met de hand betekent dat je het level op het desbetreffende inkomsten spoor (technology) met 1 mag verhogen.
Het symbool met het magazijn betekent dat je het level op het desbetreffende resource spoor (hout) met 1 mag verhogen.
Vrije acties
Eender wanneer in het spel mag je vrije acties doen, zoveel je wil. Er is keuze uit 2 vrije acties:
1. 2 resources (mogen 2 verschillende zijn, maar geen VP) omzetten in 1 resource van een ander type.
2. Het effect van een development kaart activeren. Meer hierover in de development fase.
Fase 1: Train (roestbruin)
De 6 fases in iedere ronde staan, in de verschillende kleuren, onderaan het spelbord weergegeven (van links naar rechts). 4 van de 6 fases bestaan uit 2 delen, een auction (aangeduid met het hamersymbool) en een turn. De train fase wordt weergegeven in het roestbruin.
Voorbereiding
In de train fase gebruiken we de locomotive en de carriage kaarten. Eerst draaien we evenveel locomotive kaarten open als dat er spelers zijn en we plaatsen deze naast het spelbord. In ons voorbeeld hier met 3 spelers draaien we 3 van deze kaarten open.
Vervolgens draaien we carriage kaarten open. Hier zijn dat het aantal spelers + 2 kaarten. In ons voorbeeld dus 5 kaarten.
Locomotive
1. Kaarttype en nummer
2. Kost in steenkool om deze kaart te activeren
3. Maximum aantal resource tegels dat je op deze kaart kan leggen
Auction/bieding stap
De bieding werkt, in de 4 fases die een bieding deel bevatten, exact hetzelfde. We leggen deze hier éénmalig uit.
In deze stap gaan we bieden voor de spelersvolgorde voor de turn stap. Voor de treinfase bieden we met materials (hout).
De speler die het meest links staat op het biedspoor mag als eerste bieden en heeft de keuze om:
A. Verplaats je bidding disc naar een vrij veld op het biedspoor dat een waarde heeft hoger dan de waarde waar jij nu staat (foto 1).
BELANGRIJK:
1. Hoger dan je eigen waarde! Je hoeft dus niet de hoogste waarde te bieden. Sta ik momenteel op waarde 3 en de andere spelers op 2 en 5, dan mag ik dus 4 bieden of hoger dan 5!
2. Je mag nooit een waarde bieden, die je met je huidige bezit van de desbetreffende resource, niet kan betalen. Met andere woorden, heb je momenteel 5 hout, dan kan je in deze fase geen 6 bieden. Je mag wel de vrije actie gebruiken om resources om te zetten zodat je 6 hout hebt. Dan kan je wel 6 bieden!
B. Finaliseer je bod door je bidding disc om te draaien naar de donkere kant.
Deze stap gaat voort tot alle spelers voor optie B hebben gekozen (foto 2).
Startend met de speler die het hoogste bod heeft uitgebracht, gaan we nu de resources betalen. We maken hierbij gebruik van de biedingstabel (bid priority tegel met 3 spelers) naast het biedspoor.
- Bolletje gekleurd: betaal de volledige inzetwaarde aan resources.
- Bolletje half gekleurd: betaal de helft van de inzetwaarde aan resources, afgerond naar boven
- Bolletje niet gekleurd: betaal niets
In het voorbeeld hierboven betaalt de witte speler 6 materials (hout), de blauwe speler 3 (5:2, afgerond naar boven) en de turquoise speler niets.
Betaal je resources dan verzet je je cube op het desbetreffende resource spoor dat aantal plaatsen naar links.
Als laatste, wanneer alle spelers de nodige resources betaald hebben, schuiven we de bidding discs terug naar de witte '0'-velden en we draaien ze weer om naar de lichte zijde.
BELANGRIJK: We doen dit zonder de volgorde van de discs te veranderen!
Turn stap
Deze stap wordt als eerste uitgevoerd door de speler het meest rechts op het biedspoor (dus degene die het meest geboden had) en zo verder naar links.
1. Neem een locomotive kaart en leg die naast je spelersbord (bij je startlocomotief).
2. Koop carriage kaarten (max 2). Deze kaarten koop je door de kosten in materials (hout) links bovenaan de kaart te betalen. Als alle carriage kaarten zijn verkocht, dan kan je geen kaarten meer kopen. Gekochte carriage kaarten leg je in de buurt van je locomotive kaarten.
TIP: Je biedt eerst met hout en daarna koop je carriage kaarten met datzelfde hout. Houd hier dus rekening mee tijdens het bieden! Je mag ook hier zoals steeds de vrij actie gebruiken om resources om te zetten!
Zijn alle spelers aan de beurt geweest, dan leggen we alle overgebleven kaarten, die open in de markt lagen, terug in de doos.
Fase 2: Expansion (oranje)
In deze fase gaan de spelers bepalen in welke stad ze hun station plaatsen en gaan ze van daaruit hun spoorweg verder aanleggen.
Voorbereiding
Draai zoveel station kaarten open als er spelers zijn (3 in dit geval). Plaats een indicator token op de desbetreffende steden op het spelbord. De gebruikte station kaarten mogen hierna terug in de doos.
Auction/bieding stap
Deze stap werkt dus op dezelfde manier als in de vorige fase, alleen gaan we nu bieden met geld.
Turn stap
In volgorde van rechts naar links op het biedspoor gaan de spelers volgende stappen uitvoeren.
1. Kies 1 van de steden met een indicator token en plaats op dat veld 1 van je stations. Gebruik hiervoor steeds je meest linkse station bovenaan je spelersbord. Voor elke resource geprint op dat veld zet je je desbetreffende inkomstenspoor 1 stap vooruit, in dit geval hout. De indicator token zetten we terug naast het spelbord.
2. Rechts onderaan op het stadsveld staat aangegeven hoeveel power je hebt om nu je netwerk uit te breiden.
BELANGRIJK: Je moet steeds uitbreiden vanuit het station dat je net hebt geplaatst! Met andere woorden, de treinen die je deze ronde plaatst moeten steeds verbonden zijn met het station dat deze ronde is geplaatst.
Onderaan op elk zeshoekig veld staat aangegeven hoeveel power nodig is om daar een trein te mogen plaatsen. Voor deze handeling maakt het terreintype niet uit, al is de kost voor sommige terreintypes hoger dan voor anderen.
In ons voorbeeld vertrekken we van het station dat we net hebben geplaatst en die stad geeft ons 11 power. We plaatsen in totaal 4 treinen, maar die kosten ons 3+3+4+3 = 13 power. We kunnen echter 1 geld betalen per extra power dat we willen genereren. Ook hier kan de vrije actie om resources om te zetten gebruikt worden. Power die je niet gebruikt gaat verloren!
BELANGRIJK: Je mag ook een trein plaatsen op een veld waar al een trein van 1 of meerdere andere spelers aanwezig is. Per trein dat aanwezig is op die locatie, moet je 1 power extra uitgeven om daar jouw trein te plaatsen!
Directe bonussen
De gele gewone steden en de rode toeristische steden geven een onmiddellijke bonus wanneer je er een trein op plaatst.
Bij de gele steden krijg je een resource tegel voor elke resource die links onderaan de zeshoek staat. In ons voorbeeld hierboven krijgen we dus 2 steenkool tegels en 1 hout tegel. Deze tegels leg je in de buurt van je locomotive en carriage kaarten (foto 1).
LET OP: Enkel als je een station plaatst op een gewone stad is dit een stap vooruit op het desbetreffende inkomensspoor, hier is dat dus een resource tegel!
Bij de rode steden krijg je de bonus die in het midden op de zeshoek staat. Dit kan gaan van onmiddellijke punten, inkomensverhoging, resources naar keuze, enz... (foto 2)
Route kaarten
Route kaarten geven de spelers de mogelijkheid om VP te scoren door steden op de kaart met elkaar te verbinden met hun eigen spoorwegen.
Wanneer een speler hierin slaagt mag hij/zij onmiddellijk 1 van zijn resterende cubes op de route kaart plaatsen. Ben je de eerste speler die deze route heeft voltooid heeft, dan zet je je cube op het vak links bovenaan de kaart en je zet de VP bij op het scorespoor (9 in dit voorbeeld). Alle andere spelers die daarna deze route nog kunnen voltooien, zetten hun cube rechts bovenaan de kaart en zetten die punten bij op het scorespoor (4 in dit voorbeeld)
Fase 3: Development (paars)
In deze fase gaan de spelers de technologie in hun spoorwegbedrijf verbeteren.
Voorbereiding
We draaien 3 development kaarten open van de gedekte stapel en leggen deze in een rij naast het spelbord. Dit herhalen we zoveel keer als er spelers zijn. In ons voorbeeld hebben we dus 3 rijen van 3 kaarten. Per rij leggen we de kaarten op volgorde van de kost van de kaart, aangegeven rechts onderaan. De goedkoopste kaart links en de duurste rechts. De volgorde van kaarten die evenveel kosten maakt niet uit!
Volgende 5 gegevens worden op een development kaart afgebeeld:
1. Naam van de development kaart
2. Kaarttype en nummer
3. Kost om deze kaart te kopen (technology)
4. Effect van de kaart
5. Type effect - Timing activatie:
↓
Bliksem = onmiddellijk effect
Oneindig symbool = elke keer wanneer aan de voorwaarde is voldaan
x1 = activatie 1x per ronde (vrije actie) - draai de kaart 90°
Auction/bieding stap
Deze stap werkt opnieuw op dezelfde manier als bij de vorige fases, alleen gaan we nu bieden met technology.
Turn stap
In volgorde van rechts naar links op het biedspoor gaan de spelers volgende stappen uitvoeren:
1. Kies 1 van de beschikbare rijen
2. Van de gekozen rij mag je 1 van de kaarten met de laagste kost gratis nemen.
3. Je mag 1 of allebei de overige development kaarten in je gekozen rij kopen voor de aangegeven technology kost.
Kaarten die je krijgt of koopt leg je voor je neer. Is het een kaart met een onmiddellijk effect, dan voer je dat effect meteen uit en daarna draai je de kaart om.
Zijn alle spelers aan de beurt geweest, dan leggen we alle kaarten die open in de markt lagen en niet gekozen zijn, terug in de doos.
Fase 4: Income (bruin)
Dit is de eerste fase die geen bieding stap heeft. In deze fase gaan de spelers simultaan inkomen krijgen van hun spoorwegbedrijf.
De spelers kijken hiervoor op hun 5 inkomenssporen op hun spelersbord. Je cube geeft telkens aan hoeveel resources van dat type je krijgt. Voor het punten inkomensspoor, zet je gewoon punten bij op het scorespoor op het spelbord.
LET OP: Boven de sporen staan bij elke stap 2 cijfers. Het 1ste cijfer geeft je level aan en het 2de cijfer (met de +) je effectieve inkomen in deze stap, vergis je dus niet!
Voor hout bijvoorbeeld zit ik op level 2, maar heb ik een inkomen van +3. Ik zet mijn cube op het resource spoor voor hout 3 stappen naar rechts.
Fase 5: Operation (groen)
Ook in deze fase is er geen bieding stap en kunnen de spelers simultaan te werk gaan. We gaan onze treinen activeren door middel van steenkool om zo de beloningen van het transport te ontvangen.
1. Kies een locomotief (die je deze fase nog niet hebt geactiveerd). Je mag zoveel van je carriage kaarten aan deze locomotief hangen als je wil en in een volgorde dat je wil, op voorwaarde dat je de steenkoolkosten voor het activeren van de locomotief en alle wagons die eraan hangen kan betalen. Hierbij mag je rekening houden met eventueel steenkool die je gaat genereren door het activeren of door gebruik te maken van de vrije actie voor het omzetten van resources!
2. Betaal de kost in steenkool om de locomotief te activeren. Voor elke resource tegel die op de locomotief ligt, mag je de cube op het desbetreffende resource spoor 1 stap naar rechts zetten.
BELANGRIJK: Eens resource tegels op een locomotief (of wagon) werden geplaatst, moeten deze voor de rest van het spel blijven liggen. Denk dus goed na vooraleer je ze dus plaatst. Ongebruikte tegels mag je bijhouden voor de volgende operation fase!
In dit voorbeeld activeer ik een locomotief die 4 resource tegels kan dragen en ik betaal hiervoor 3 steenkool. Ik plaats 3 resource tegels op deze locomotief en mag hierdoor dus 1 stap naar vooruit op mijn technology resource spoor en 2 stappen op mijn steenkool resource spoor. Mijn hout resource tegel gebruik ik nog niet.
3. Activeer nu alle carriage kaarten achter de locomotief (van voor naar achter) door de steenkoolkosten te betalen.
In het voorbeeld hierboven betaal ik in totaal 2 steenkool om de 2 wagons te activeren. De 1ste wagon geeft mij 2 punten, want ik heb een steenkool en technology resource tegel op de locomotief. De 2de wagon geeft mij 1 punt, want ik heb 1 paar resource tegels naar keuze op de locomotief.
BEMERKING: Had ik nog een technology resource tegel op de locomotief gehad, dan leverde de 1ste wagon mij 2 extra punten op en de 2de wagon 1 extra punt. Dat is ook de reden waarom ik mijn hout resource nog niet op de locomotief heb geplaatst. Zo is er nog plaats op deze locomotief om een technology resource tegel bij te leggen in een volgende ronde.
Hebben we een locomotief afgewerkt dan mag je een volgende locomotief activeren als je de kosten nog kan betalen.
BELANGRIJK: Je kan elke locomotief en wagon maar 1x per ronde activeren en je kan geen locomotief achter een andere locomotief leggen!
Fase 6: Objective (donkergrijs)
In deze fase gaan de spelers bieden op doelen die aan het einde van het spel een stevig aantal punten kunnen opleveren. We werken de objective kaarten van boven naar beneden af. De bovenste kaart in ronde 1, enz...
Auction/bieding stap
Deze stap werkt opnieuw op dezelfde manier als de vorige bieding fases. De resource waarmee we gaan bieden staat nu vermeld rechts bovenaan de objective kaart. In dit voorbeeld technology.
Turn stap
In volgorde van rechts naar links op het biedspoor gaan de spelers de meeste linkse cube van bovenaan hun spelersbord op een leeg vakje op de objective kaart plaatsen. Dit doe je op het lege vakje dat je de hoogste multiplier voor VP oplevert.
Ben je met minder dan 4 spelers dan gebruik je de velden aangeduid met een 4 (3 spelers) of een 3 & 4 (2 spelers) niet. Je kan deze in het begin van het spel ook afdekken met een cube van een spelerskleur die niet mee doet.
Einde van een ronde
De ronde eindigt van zodra iedere speler zijn/haar cube op de objective kaart van deze ronde heeft geplaatst. Het enige dat de spelers doen alvorens een nieuwe train fase te starten, is het terug recht leggen van hun technology kaarten die 1x per ronde mogen gebruikt worden.
Einde van het spel
Het spel eindigt als onze laatste cube boven ons spelersbord geplaatst is op de 4de objective kaart. Bovenop de punten die we al behaald hebben, krijgen we nog punten voor:
1. De 4 objective kaarten: We gaan deze 1 voor 1 af. We bekijken hoeveel keer we aan de voorwaarde van een doel voldoen x de multiplier die naast ons blokje staat.
In dit voorbeeld kijkt iedere speler hoeveel development kaarten hij/zij in zijn/haar bezit heeft. De turquoise speler vermenigvuldigt dat getal met 3, de blauwe speler met 2 en de witte speler x1.
2. Resources: Je krijgt 1 VP voor elke 2 resources dat je nog over hebt.
3. Railway: Je krijgt 2 VP voor elke railway token en station token in je langste ononderbroken spoorweg op het spelbord.
Telkens als je de startpositie van het scorespoor passeert, verplaats je je cube op het home platform 1 vak naar rechts.
Variatie tegels
Heb je het spel al een paar keer gespeeld dan kan je ervoor kiezen om aan het begin van het spel de Location Variety tegels willekeurig op het bord te plaatsen. De gele op de gewone steden en de rode op de toeristische steden. Zo geven de steden je telkens andere bonussen en breng je meer variatie in het spel.
Persoonlijke mening
Railway boom is een uniek spel, toch zeker in onze collectie. Aan de hand van de naam zou iedereen een treinspel verwachten a la ticket to ride, maar dat is het voor het grootste deel niet. Het hart van dit spel zijn de biedingen en het managen van je grondstoffen.
En ook al hou je niet echt van bieden in een spel, deze voelt wat anders aan dan andere waardoor het zou kunnen dat dit spel je wel bevalt. Het bieden, met de resources spelen en andere spelers uit hun tent lokken, heeft wel z'n charmes en daardoor heeft dit spel ons, ondanks dat dit niet één van onze favoriete mechanismes is, toch kunnen bekoren.
Veel punten scoor je door op de juiste doelkaarten te bieden en daar de hoogste multiplier te bemachtigen. De 4 doelen liggen er van in het begin van het spel, je ziet dus in welke ronde je op wat gaat bieden en welke resource je hiervoor gaat moeten gebruiken. Tactisch kan je hier dus op inspelen.
Leuk ook aan dit spel is dat ondanks je laatste eindigt in een bieding, je toch altijd iets krijgt. Natuurlijk heb je niet de eerste keuze, maar het maakt wel dat je je kan focussen op die bieding(en) die voor jouw het belangrijkst is. Je kan niet bij elke bieding meedingen naar de hoofdprijs!
Focus je niet te veel op de route kaarten. Deze zijn een leuke toevoeging, maar enkel daar op spelen zal je de overwinning niet opleveren. Merk je in de loop van het spel dat je dicht bij het voltooien van zo'n route komt, dan kan je ze wel proberen vervolledigen om die extra punten op te strijken. Maar let op, want je moet telkens starten met uitbreiden vanuit het station die je deze ronde hebt geplaatst. Doordat de steden willekeurig uitkomen, kan dit je plannen wel eens bemoeilijken.
Railway Boom heeft ons wel verrast in positieve zin. Het bieden werkt zeer goed, het maken van de spoorwegen is leuk, net als het activeren van je treinen. Dat laatste is nog een belangrijk punt voor het genereren van net die extra grondstoffen die je nodig hebt en tussendoor ook al wat overwinningspunten. Een onverwachte aanrader dus!
* Nog een extra pluim voor de manier waarop de fases in een ronde op het spelbord worden weergegeven. Zeer duidelijk en makkelijk te volgen voor alle spelers!
Beoordeling (op 10)
Instapniveau: 7
Afwerking : 7,5
Geluk: 5
Herspeelbaarheid: 8
Tactisch: 8,5
Fun : 8,5
Reactie plaatsen
Reacties