Faiyum (ENG)

Een overzicht

Jaar: 2020
Aantal spelers: 1-5 personen
Speelduur: 120-150 minuten
Vanaf leeftijd: 12 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 3,07
Uitgever: 2F-Spiele
Spelontwerp: Friedemann Friese
Illustrator: Harald Lieske

 

Als adviseur van de Pharao ga je voor het welzijn van Faiyum goederen oogsten, wegen en nederzettigen bouwen en nog veel meer. Via een simpel kaartmechanisme  met slimme en tactische keuzes, bouw jij samen met de andere spelers het Rijk van de Pharao weer op. Wie wordt de master adviseur van Faiyum en scoort de meeste reputatie?

Opzetten van het spel

Leg het hoofdbord in het midden van de tafel. Op elk wijn en graanveld plaatsen we een krokodil. Daarna plaatsen we een settlement op het rode veld. 

We zien dat het bord verdeeld is in 2 delen, peninsulas genoemd, die gescheiden worden door een kanaal. Onderaan is er een dam en daarop plaatsen we een weg.


Alle spelers kiezen een kleur en nemen hiervan de 5 startkaarten, de reputatieschijf en de 50/100 reputatiefiche. De reputatieschijf leggen we op veld 0 van het reputatiespoor. Verder krijgen alle spelers nog een administration kaart.


In dit spel zitten heel wat houten speelstukken. We maken hiervan een voorraad naast het speelbord. Hierbij een overzicht:

De basisgrondstoffen:
graan, druiven, steen

Andere grondstoffen:
vis en rozen

Het geld

Wegen,
bruggen en grote bruggen

Settlements, workshops, expansions en building blocks

Werkers, 
steden en paleizen


Opzetten: Kaartdeck en -markt

Eerst nemen we de 13 kaarten met een gele rand en we leggen de kaarten met nr 114-120 even aan de kant. De kaarten met nr 122-128 stellen natural disasters voor. Hiervan nemen we voor elk van de 4 soorten de kaart die overeenkomt met het spelersaantal (voorbeeld sandstorm foto 1). De andere natural disaster kaarten mogen terug in de doos. De 4 gekozen kaarten leggen we even apart samen met de kaarten met nr 114-120. 

Nu schudden we de kaarten met een blauwe rand (nr 2-112) en we plaatsen deze links naast het speelbord als een gedekte trekstapel. We nemen hiervan de bovenste 12 kaarten en deze leggen we op nummer van klein naar groot. Daarna plaatsen we de 8 laagst genummerde kaarten in de kaartmarkt aan de linkerkant van het bord, startend met de laagste nummer onderaan (foto 2). We plaatsen op de onderste 4 kaarten een -1 discount fiche (foto 3).


De 4 overgebleven kaarten met een blauwe rand mogen nu even goed bekeken worden door alle spelers. Daarna voegen we deze toe aan de stapel met de 8 opzij gelegde kaarten met een gele rand, schudden de 12 kaarten grondig en maken hiervan een aparte stapel naast het speelbord. Dit wordt de "final-turns" stapel genoemd!


We kiezen een startspeler en deze ontvangt $3 om het spel mee te beginnen. Met de klok mee krijgen spelers 2 en 3 $4 en spelers 4 en 5 eventueel $5. 

BELANGRIJK: de grondstoffen + het geld zijn ongelimiteerd. Geraken deze ooit op dan gebruik je iets anders om deze te vervangen. Alle andere houten speelstukken zijn gelimiteerd, dus op = op!

Spelverloop

Faiyum wordt niet gespeeld in een vast aantal rondes. Spelers gaan elke beurt 1 van 3 mogelijke acties uitvoeren tot de trekstapel leeg is. Daarna gaan we verder met de "final turns" stapel en eindigt het spel van zodra iedereen gepast heeft en dus uit het spel is gestapt! De speler die dan de meeste reputatiepunten heeft gescoord is de winnaar!

Actie 1: speel een kaart

Met deze actie gaan we een kaart uit onze hand spelen en voeren de actie die daarop staat uit of we ontvangen gewoon $2 als we de actie niet willen uitvoeren.

BELANGRIJK: Op het bord vind je developed en undeveloped velden. Undeveloped velden zijn lege velden of velden met een krokodil op. In het begin van het spel gelden het veld met het start settlement, de bruine building sites en de 2 velden naast de dam als developed!

Als voorbeeld nemen we de 3 soorten kaarten uit onze starthand.

1. Farmer

Met de farmer kunnen we een werker op pad sturen om grondstoffen te verzamelen. We nemen een werker uit de algemene voorraad en plaatsen deze op een undeveloped veld waar nog geen werker staat, maar wel naast een veld waarop al een werker staat (uitgezonderd bij de eerste beurt van de startspeler, dan mag deze kiezen waar hij/zij de werker plaatst). Als beloning krijgen we de grondstof die op het veld staat afgebeeld. Staat er op het gekozen veld een krokodil, dan verwijderen we deze uit het spel en we krijgen hiervoor $1!

In het voorbeeld op foto 2, heeft de startspeler al een werker geplaatst, dus wij moeten op een veld naast deze werker gaan. We kiezen om de werker op 1 van de 2 aangrenzende graanvelden te zetten. We krijgen hiervoor 1 graan en $1 (voor het verwijderen van de krokodil). Op kaarten die krokodillen kunnen verwijderen staan bovenaan krokodillen afgebeeld ter herinnering (zie farmer).


BELANGRIJK! 

In de groene kader (vb farmer hierboven) zien we steeds de beloning die we krijgen voor het uitvoeren van de actie. Zijn dit grondstoffen dan zien we hierop dikwijls een !, ? of een =/niet = teken.

!: je krijgt de grondstof gelijk aan het veld waarop je bouwt (in ons voorbeeld dus graan)
?: je mag een grondstof kiezen uit de afgebeelde grondstoffen in de kader!
=: je mag meerdere dezelfde grondstoffen kiezen (of verschillende bij niet =)


2. Settlement

Een settlement plaatsen is een bouwactie. Als we iets bouwen op een veld, dan is dat veld vanaf nu developed! We plaatsen deze op een krokodil-vrij grondstofveld. In het begin van het spel wil dit zeggen op een steenveld of een graan-/druifveld waarop de krokodil reeds verwijderd is.

Hier zien we nu ook voor het eerst een rode kader op de kaart staan en dat is de kost die je moet betalen om deze actie uit te voeren. In dit geval een graan, druif en steen. Zoals steeds is de groene kader de beloning. Ik krijg 3 reputatiepunten (meteen bijzetten op het reputatiespoor) en $3.

1x per beurt mag je $3 betalen om één grondstof in de kost van een kaart te vervangen. 

Ik plaats het settlement op het graanveld (foto 2). Het maakt niet uit of er nog een werker staat, deze blijft gewoon staan!

BELANGRIJK: 

- bijkomende plaatsingsregel voor een settlement: deze mag nooit naast een ander settlement komen. Met andere woorden er moet altijd 1 veld tussen zitten zonder settlement!

- alles wat op het bord geplaatst wordt, is vanaf dan eigendom van de pharao! Met andere woorden, andere spelers mogen voor toekomstige acties dit settlement gebruiken, ookal heb ik dit gebouwd. 


3. 2 wegen

Met deze kaart kunnen we 2 wegen plaatsen op het speelbord. Wegen zorgen, net als later bruggen, voor een connectie tussen de verschillende gebouwen/gebieden. De kost om deze wegen te plaatsen hangt af van welke velden deze wegen verbinden. Het plaatsen van 2 wegen levert ons 3 reputatiepunten op. 

In dit voorbeeld plaatsen we de eerste weg van een building site naar een wijnveld, hiervoor betalen we dus 1 druif (! remember). Onze 2de weg verbindt datzelfde wijnveld met een settlement op een steenveld. Hierbij mogen we kiezen of we een druif of een steen betalen. 

BELANRGIJK: zorgen we ervoor dat een building site en settlement (of 2 settlements) voor het eerst met elkaar geconnecteerd worden (zoals in dit voorbeeld), dan krijgen we hiervoor 1 extra reputatiepunt.


Wegen mogen enkel vertrekken vanuit een settlement, een building site of een andere weg verlengen.

Foto 1 mag bijvoorbeeld niet. Je mag geen kruispunt maken op een grondstofveld. Foto 2 dan weer wel, want vertrekken vanuit een settlement mag je altijd. 


Hebben we een kaart gespeeld dan leggen we die open in onze persoonlijke aflegstapel. Hiervan mogen we nooit de volgorde veranderen, later meer uitleg waarom dit belangrijk is!

Actie 2: een kaart kopen

In plaats van een kaart te spelen, kan je ook een kaart kopen uit de huidige markt. Dit zijn de onderste 4 kaarten uit de markt. Hiernaast staat ook een prijs afgebeeld ($3, $4, $5 of $7). Koop je een kaart met een -1 discount fiche dan betaal je $1 minder.

De kaart die je koopt komt meteen in je hand en is dus beschikbaar om in een volgende beurt te spelen. Een eventuele discount fiche leg je naast de markt neer. 

Daarna draai je de bovenste kaart van de trekstapel open en je kijkt welke nummer deze kaart heeft. De 8 kaarten in de markt moeten steeds in oplopende numerieke volgorde liggen, dus leg deze kaart op de juiste plaats en schuif eventueel lagere nummers naar beneden. Discount fiches die op de kaarten liggen schuiven gewoon mee door. 

Voorbeeld: Ik koop de kaart new settlement voor $3. De nieuwe kaart die we van de stapel trekken is nummer 38. Deze kaart schuiven we in de marktrij, waardoor alle lagere nummers, naar beneden schuiven en kaart 32 (perfumer) nu ook beschikbaar is om te kopen.

Actie 3: Administration

Kan of wil je geen kaart meer spelen of kopen, dan moet je een administratie beurt uitvoeren. Hierbij volg je een aantal stappen (aangegeven op je administratie kaart).

1. Je krijgt $3 - $1 per kaart dat je nog in je hand hebt. Heb je dus nog 1 kaart op hand, dan krijg je $2.
2. Verwijder 0-2 rechtstaande werkers van het bord. Deze mogen van eender welk veld komen. Sommige kaarten laten je werkers neerleggen, deze werkers mag je niet wegnemen. Je krijgt $1 per verwijderde werker.
3. Neem de 3 bovenste kaarten van je persoonlijke aflegstapel terug op hand. Verander de volgorde van je aflegstapel dus niet!
4. Als je wil kan je nu voor $1 per stuk, meer kaarten van je aflegstapel terug op hand nemen. Nogmaals, zonder de kaarten van volgorde te veranderen.

Ik neem, in dit voorbeeld, mijn new settlement, 2 roads en settlement terug op hand. Ik betaal $1 om de bovenste farmerkaart ook terug op hand te nemen. De andere 2 farmerkaarten blijven liggen en vormen nog steeds mijn persoonlijke aflegstapel.


5. Tot slot gaan we nog de markt refreshen.

A. We verwijderen de 2 kaarten met de laagste nummer, waar een discount fiche op ligt (met 4-5 spelers is dit slechts 1 kaart). Is er maar 1 kaart waar een discount fiche op ligt, dan verwijder je die + de kaart met de laagste nummer (foto 1). Zijn er geen kaarten met een discount fiche, dan verwijder je de 2 kaarten met het laagste nummer. 

B. Op elke kaart die nu nog in de huidige markt ligt zonder discount fiche, plaatsen we een discount fiche (foto 2). 

C. We trekken 2 nieuwe kaarten van de trekstapel en plaatsen deze in de marktrij, weer op numerieke volgorde. Op de nieuwe kaarten plaatsen we geen discount fiches! (foto 3)

Voorbeelden van kaarten

Alle kaarten die in het spel komen, worden stuk voor stuk uitgelegd in het glossary boek dat mee in de doos zit. Hierbij geven we nog enkele voorbeelden zodat je een idee krijgt. Hoe hoger het kaartnummer, hoe groter de beloning, maar meestal ook met een hogere kost.

1. Workshop bouwen

De farm laat ons toe om een workshop te bouwen op een graanveld dat geconnecteerd is met al minstens 1 weg en waar nog geen workshop aanwezig is. Hiervoor betalen we 1 druif en 1 steen en we ontvangen hiervoor 3 reputatiepunten en 3 graan. In tegenstelling tot settlements mogen workshops wel naast elkaar geplaatst worden.


2. Expansion

Met een expansion kunnen we een workshop uitbreiden. We leggen een expansion blokje op een veld met een workshop (waar nog geen expansion ligt). We betalen een grondstof naar keuze (van degene die afgebeeld staan op de kaart) en ontvangen 3 reputatiepunten.


3. Monument 

Met deze kaart kunnen we aan de monumenten bouwen. Je mag 1-3 building blocks nemen en op één of meerdere building sites plaatsen. Per building block dat je plaats betaal je 1 steen en krijg je 2 reputatiepunten. Kan je dus 3 building blocks bouwen dan kost je dat 3 stenen en krijg je 6 reputatiepunten.


4. De brug

Met deze kaart kunnen we een brug plaatsen om zo aan de andere kant van het kanaal te geraken. De brug moet 2 krokodil vrije velden verbinden. Je betaalt hiervoor 2 grondstoffen naar keuze (weer van de afgebeelde) en je krijgt 4 reputatiepunten. 

OPGEPAST: De 2 velden zijn nu geconnecteerd door de brug, maar nog steeds niet aangrenzend!

Final Turns

Op het moment dat de gewone trekstapel leeg is en je moet de markt aanvullen met kaarten, neem je kaarten van de "final turns" stapel. Van in het begin van het spel weet je dat hier 4 kaarten in zitten met een blauwe rand, 4 met een gele rand en 4 natural disasters. In welke volgorde deze uitkomen weet je echter niet.

De 4 kaarten met een gele rand zijn kaarten waarbij je nog veel reputatiepunten kan scoren. De kaart "Grand Bridge" op foto 1 bvb levert je 12 reputatiepunten op, maar je moet hiervoor wel 1 druif, 1 steen, 1 graan en 5 geld voor kunnen betalen.

Als er een natural disaster kaart getrokken wordt, duwt deze alle kaarten in de markt naar beneden. Deze kaarten komen nooit in de huidige markt en kunnen dus nooit gekocht worden. Op het moment dat de 4de natural disaster kaart wordt getrokken, triggert dat het einde van het spel (foto 2). We spelen nog steeds beurten van 1 actie zoals normaal, maar we mogen vanaf nu geen administratie actie meer doen! 

Einde van het spel

Spelers blijven dus doorspelen, maar op een gegeven moment ga je geen acties meer willen of kunnen doen en ga je passen. De eerste speler die past kan de natural disaster kaart nemen met de hoogste reputatiepunten en deze onmiddellijke scoren. Hoe langer je dus wacht om te passen, hoe minder reputatiepunten je hiervoor gaat krijgen, maar hoe langer je natuurlijk reputatiepunten kan scoren door verder te spelen en acties te doen. Dat is een afweging die je zelf moet maken.

Als de laatste speler heeft gepast eindigt het spel. Degene die de meeste reputatiepunten heeft wint, er moet niet meer geteld worden op het einde van het spel!

Persoonlijke mening

Je weet het ondertussen wel, spellen van Friedemann Friese zijn geniaal of trekken op niets. Deze is voor mij weer 1 van die geniale spellen en is wat mij betreft ondergewaardeerd en krijgt wat te weinig aandacht.

Toegegeven, de looks zijn de modernste. Het is een spel uit 2020, maar onder andere het bord ziet eruit alsof het een spel uit de jaren 90 is. Waarschijlijk 1 van de redenen waarom de liefhebbers dit aan zich voorbij laten gaan.

1 van de andere redenen kan zijn dat het spel wel lang kan duren. De acties op zich lopen vlot, maar het duurt wel een tijdje eer de volledige stapel op is, dan de final turn stapel nog en zelfs na het uitkomen van de 4de disaster kaart kan je, als je goed timed, nog een hele tijd verder!

Voor mij mocht het misschien ook iets korter, maar omdat het zo fijn speelt deert mij dat niet zo. Net als het repetitieve karakter, want je raapt steeds kaarten terug op en doet dus wel regelmatig dezelfde acties. Maar slim kaarten kopen, die samen een leuke combo vormen en die je dan een aantal keer kan uitvoeren vind ik juist leuk. 

Het marktsysteem uit PowerGrid werkt hier ook perfect. Elke keer weer een verrassing welke kaarten eerst uitkomen, welke doorschuiven in de huidige markt en welke kaart, die je zo graag wil, maar steeds blijft hangen net boven de huidige markt. 

Het wegnemen van werkers tijdens de administratie beurt lijkt niets, maar ook daar zitten tactische keuzes aan vast. Ook de timing, van wanneer je wegen gaat bouwen om extra reputatie te scoren door settlements te connecteren, is heerlijk.

Een engine builder pur sang is dit dus, met zalige tactische keuzes en heeft door de onvoorspelbaarheid van de kaarten die uitkomen ook een hoge herspeelbaarheid. Dit alles maakt Faiyum voor mij het beste spel van FF (van degenen die ik al gespeeld heb en ja PowerGrid is daarbij)

Beoordeling (op 10)

 

Instapniveau: 7,5

Afwerking : 7

Geluk: 6

Herspeelbaarheid: 9

Tactisch: 8,5

Fun : 8,5

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.


Heb je het spel reeds gespeeld?
Geef hier je sterren!

Rating: 0 sterren
0 stemmen