Hamburg: Essential Edition

Een overzicht

Jaar: 2022
Aantal spelers: 1-5 personen
Speelduur: 60-90 minuten
Vanaf leeftijd: 12 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 3,05
Uitgever: White Goblin Games
Spelontwerp: Stefan Feld
Illustrators: Christian Fiore, Fiore GmbH

 

In Hamburg, een herwerking van het spel Brugge, proberen de spelers burgemeester van de stad Hamburg (rond 1900) te worden. Ze gaan de stad uitbouwen en laten groeien om zo meer status en invloed te ontwikkelen. Maar opgelet voor mogelijk onheil dat kan opduiken.
Het spel drijft voornamelijk op het multi-use kaarten mechanisme.

Opzetten: spelersbord

Iedere speler neemt een spelersbord en kiest een kleur. Van deze kleur neem je de 2 speelfiguren, de 100/200 puntenfiche en 1 stadstoren. De stadstoren plaats je in het midden van je stadsmuur bovenaan je spelersbord.

Daarna nemen alle spelers 15 onheilsniveaufiches, 3 in elk van de 5 kleuren. Deze fiches leggen we op de voorziene plaats aan de linkerkant van het spelersbord zodat het rechterveld vrij blijft.

We nemen ook allemaal 1 arbeider van elke kleur en leggen deze op de huizen met hezelfde kleur dak.

Voor elke speler zijn er 5 meerderheidsfiches voorzien. Plaats deze aan de rechterkant van je spelersbord op de juiste ovale velden, en dit met de gekleurde zijde naar beneden.

Naast het spelersbord leggen alle spelers nog 2 dubbelzijdige overzichtskaarten (1 fases + 1 acties en score) en 5 mark (het geld in dit spel)

Opzetten: hoofdbord

Plaats het hoofdbord in het midden van de tafel. De spelers leggen hun 100/200 fiche op positie 0 van het scorespoor, 1 speelfiguur op positie 5 van het scorespoor en 1 speelfiguur op hun spelerskleur onderaan het stadhuisplein.

Aan de linkerkant leggen we de 4 tijdfiches in een stapel in oplopende volgorde (1u -> 4u) bovenaan de klokkentoren. De 8 geestelijken zetten we op het veld rechts naast de kerk. We leggen de 6 dobbelstenen op de juiste kleur wolk bovenaan het hoofdbord.

In het midden van het hoofdbord, naast het stadhuisplein, zien we nog een plaats voor een standbeeld. Welke standbeelden er meedoen hangt af van het aantal spelers en is terug te vinden in een tabel in het regelboek. In een spel met 3 spelers zijn dat die van 2, 4, 5, 6, 7 en 9 punten. Die van 9 punten plaatsen we op de voorziene plaats op het hoofdbord, de anderen gewoon naast het hoofdbord.

Verder maken we naast of boven het hoofdbord nog een voorraad van het geld, de arbeiders en de muurstenen. We stapelen de 10 zwarte onheilfiches en maken hiervan een gedekte stapel.

We schudden nu apart de 5 kleuren kaarten en maken van elk van hen een trekstapel. Neem de bovenste kaart van elke stapel en leg deze open als aflegstapel. De activeringsfiches (anker) plaatsen we nog in de buurt van deze kaarten.

Tenslotte kiezen we nog een startspeler en die krijgt het wapenschild of de Stefan Feld figuur (maakt niet uit, wat je verkiest)

Verloop van een ronde

Hamburg wordt gespeeld over 8 rondes van telkens 4 fases (I-IV). We geven mee dat, als er tegenstrijdigheden zijn tussen de algemene regels en de regels op kaarten of tegels, deze laatste prioriteit hebben.

Fase I: Handkaarten

1. Hand aanvullen

In spelersvolgorde gaan we onze hand aanvullen tot 5 kaarten. Je mag kiezen van welke kleur kaarten je neemt, dat mag dus meerdere kaarten van 1 kleur zijn. LET OP: Je trekt eerst alle nieuwe kaarten alvorens ze te bekijken.

2. Beloningen parkkaarten

Je krijgt de beloningen van alle parkkaarten die je reeds gespeeld hebt in je speelgebied (later meer hierover).


Fase II: Dobbelsteenacties

1. Dobbelstenen rollen

We nemen de 6 dobbelstenen, rollen deze en plaatsen ze terug op de juiste kleur wolk bovenaan het hoofdbord.

2. Geestelijke

De waarde van de zwarte dobbelsteen bepaalt waar we een geestelijke plaatsen in de kerk. Heeft deze dobbelsteen dus een waarde van 5, dan gaat de geestelijke naar het venster bij het vak dat een dobbelsteen met waarde 5 toont (foto 1).

3. Verhoog dreiging

We kijken welke dobbelstenen een waarde hebben van 5 of 6. Voor elk van die kleuren verhogen we het onheilniveau van de bijpassende kleur met 1. We schuiven met andere woorden de eerste fiche voor het lege vak door naar rechts (foto 2).
Heeft de zwarte dobbelsteen waarde 5 of 6 dan trekt elke speler een onheilfiche van de stapel. Voor het onheil dat daar op staat schuift de speler de volgende fiche naar rechts (foto 3).

4. Stadsplein

Elke speler kiest of hij/zij 1 stap omhoog wil gaan op het stadshuisplein. Tel alle dobbelstenen met waarde 1 en 2 bij elkaar op. De som is de prijs die je betaalt om op het plein omhoog te gaan. Als er geen enkele dobbelsteen met een waarde 1 of 2 is, dan kan niemand deze ronde vooruitgaan op het spoor.

In het voorbeeld hierboven hebben de oranje en de paarse dobbelsteen respectievelijk een waarde van 1 en 2. Het kost dus 3 geld om naar boven te gaan op het stadhuisplein.


Fase III: Standaardacties

De actiefase is de hoofdfase in een ronde. Iedere speler gaat 4 actiebeurten spelen waarin ze beurtelings 1 van 6 mogelijke standaardacties gaan uitvoeren. Deze actie voeren we uit door 1 kaart uit onze hand te spelen. Dat kunnen 4 verschillende standaard acties zijn, maar evengoed meermaals dezelfde.

Elke keer als de startspeler een beurt start, moet hij/zij de bovenste tijdfiche van de klok omdraaien en op de aflegplaats eronder leggen (foto). Zo kunnen alle spelers goed zien, hoeveel acties er in deze ronde nog uit te voeren zijn!

De kaarten

De kaarten komen in 5 kleuren en die vormen de rode draad van dit spel. De achterkant van elke kaart toont een bouwlocatie (foto 1).
De voorkant toont een gebouw, zoo of park. De kost van de kaart staat aan de linkerkant weergegeven en de punten die de kaart oplevert aan de rechterkant (foto 2).

Daartussen staat de categorie waartoe de kaart behoort. Elke kleur heeft 4 verschillende categorieën, zoo en parkkaarten komen in elke kleur voor. Zoek je een kaart uit een bepaalde categorie, dan kan je op het hoofdbord terug vinden van welke stapel je kaarten moet nemen. Voor bvb kaarten uit de categorie kunst, neem je kaarten uit de roze stapel (foto 3).

Onderaan staat de eigenschap van de kaart. We zien hierbij aan de linkerkant het activatie icoon. Dit kunnen 7 verschillende iconen zijn:

  1. I, II, III en IV verwijzen naar de fase in een ronde waarin de eigenschap van de kaart mag gebruikt worden.
  2. Bliksem: de eigenschap gaat onmiddellijk en éénmalig af wanneer je de kaart speelt.
  3. Oneindig - III: de eigenschap geldt voor de volledige fase 3.
  4. Lauwerkrans: de eigenschap geeft overwinningspunten aan het einde van het spel.

Actie 1: Neem 3 werkers

Met deze actie neem je extra werkers uit de voorraad. Je legt een kaart uit je hand op de aflegstapel en de kleur van die kaart bepaalt welke kleur werkers je mag nemen. Je neemt er steeds 3 van diezelfde kleur! Je legt de werkers bij de juiste kleur op je spelersbord (foto 1)

Actie 2: Neem geld

Met deze actie neem je geld uit de voorraad. Je legt een kaart uit je hand op de aflegstapel en de kleur van die kaart zegt naar welke kleur dobbelsteen we moeten kijken om te bepalen hoeveel geld je krijgt. Leg je bvb een grijze kaart af en de grijze dobbelsteen heeft een waarde van 6, dan krijg je 6 geld (foto 2). Zo simpel is het!

Actie 3: Verminder onheil

Leg een kaart uit je hand op de aflegstapel en de kleur van die kaart bepaalt voor welke ramp je het level kan verminderen. Leg je bvb een oranje kaart af, dan mag je de eerste onheilfiche rechts van de open plaats, naar links schuiven (foto 3). BELANGRIJK: Doe je deze actie dan krijg je ook onmiddellijk een punt (wordt vaak vergeten!)

Actie 4: Stadsmuur

Links en rechts van je stadstoren heb je 5 segmenten waarop we kunnen bouwen aan de stadsmuur en deze bouwen we altijd van binnen naar buiten. Totdat 1 kant volledig is gebouwd, heb je dus steeds 2 segmenten om uit te kiezen.

Starten doen we dus in het eerste segment links of rechts van je stadstoren. Deze segmenten hebben een kleur en een kost. Je legt een kaart uit je hand op de aflegstapel met de juiste kleur en betaalt de kosten. Daarna neem je een muur uit de voorraad en je plaatst deze op het bijhorende segment (foto 1).

Op het moment dat een speler de laatste muur aan één kant van zijn/haar stadstoren bouwt, mag deze speler het standbeeld nemen dat op dat moment op het hoofdbord staat en op de voorziene plaats aan die kant onder zijn/haar stadstoren plaatsen (foto 2). Hierna verplaats je het volgende standbeeld met de hoogste waarde van naast het bord naar het hoofdbord (foto 3).

Actie 5: Bouwlocaties

Leg een kaart uit je hand in je speelgebied aan de rechterkant van je spelersbord en dit met de bouwlocatie naar boven. De kleur van die kaart bepaalt welke kleur werker je moet afgeven en terug in de algemene voorraad moet leggen. Heb je deze kleur werker niet meer, dan kan je deze kleur kaart niet als bouwlocatie spelen. 

Actie 6: Bouw een gebouw/zoo/park

Om een zoo of park te bouwen hoef je geen bouwlocatie te hebben en dien je enkel de kost te betalen die op kaart staat. Je legt deze kaarten aan de linkerkant van je spelersbord. Een zookaart heeft een betere kosten/punten verhouding dan de andere kaarten en de parkkaarten geven je telkens een voordeel in fase I (foto 1).

Om een gebouw te bouwen moet je steeds een vrije bouwlocatie hebben. Je betaalt de kost voor het gebouw en legt deze bovenop een vrije bouwlocatie zodat wel de kleur van de bouwlocatie nog zichtbaar is (foto 2). BELANGRIJK: Er mag slechts 1 gebouw per bouwlocatie gebouwd worden en de kleur van het gebouw dat je speelt moet niet overeenkomen met de kleur van de bouwlocatie!

Als het gespeelde gebouw een eigenschap heeft met een bliksem (zoals op foto 2) dan voer je die onmiddellijk uit. Ik mag hier een muur bouwen zonder de kosten te betalen en zonder een kaart af te leggen.
Als het gespeelde gebouw een eigenschap heeft die 1 keer per ronde kan geactiveerd worden, neem je een activateringsfiche (anker) uit de voorraad (foto 3). In dit voorbeeld kan je tijdens fase III deze kaart actieveren (voor of na je basisactie). Je betaalt 1 paarse arbeider en je krijgt daarvoor 2 geld voor elke kaart van de categorie onderwereld (zwaard) in je speelgebied.


Fase IV: Einde van een ronde

1. Meerderheden

We controleren welke spelers 1 of meerdere meerderheidsfiches mogen omdraaien naar de actieve zijde. Daarvoor moet een speler als enige een meerderheid hebben in een categorie. Is dit het geval dan draai deze speler de desbetreffende meerderheidsfiche om. Het maakt niet uit of je je meerderheid kwijt geraakt tijdens het spel, de fiche wordt nooit meer terug gedraaid. Een andere speler kan dus, met een meerderheid in 1 van de volgende rondes, diezelfde fiche ook omdraaien.

Verst gevorderd op het stadhuisplein

Meeste gebouwen in het speelgebied rechts van het spelersbord

Meeste muurstenen gebouwd op de 10 muursegmenten

Het verst gevorderd op het puntenspoor

De meeste dierentuinkaarten in je speelgebied


2. Geestelijke verplaatsen

We verplaatsen de geestelijke van het kerkvenster naar voor de kerk (foto).

3. Activeringsfiches

We verwijderen de activeringsfiches, die we gebruikt hebben, van de kaarten in ons speelgebied. We kunnen deze in de volgende ronde opnieuw gebruiken.

4. Startspeler

We geven het wapenschild/Stefan Feld figuur met de klok mee naar de volgende speler. Deze speler is nu de startspeler voor de volgende ronde.

Onheil

Zodra een speler het derde onheilfiche van eenzelfde kleur doorschuift naar rechts, verschijnt er een waarschuwingsdriehoek en wordt het onheil onmiddellijk afgehandeld. Het kan zomaar zijn dat er meerdere onheilen tegelijk activeren. In dit voorbeeld breekt er brand uit!


1. Instortende stadsmuur (grijs): Je moet 1 steen van je stadsmuur verwijderen. Er mag hierdoor geen gat in de muur ontstaan, dus je moet steeds 1 van de buitenste verwijderen. Je moet echter nooit een verkregen standbeeld terug geven omdat je muur niet meer volledig is

2. Brand (oranje): Je moet 1 gebouw uit je speelgebied op de aflegstapel leggen. De bouwlocatie mag je wel houden.

3. Plundering (roze): Je moet al je geld terugleggen in de algemene voorraad.

4. Ziekte (bruin): Je moet al je arbeiders terugleggen in de algemene voorraad.

5. Overstroming (paars): Je moet 1 bouwlocatie uit je speelgebied op de aflegstapel leggen. Als hierop een gebouw stond, dan neem je dit gebouw terug op hand!

Als het onheil heeft plaats gevonden schuif je de 3 onheilsniveaufiches volledig terug naar links. 

Eindtelling

Het spel eindigt na 8 rondes, dan staan immers alle geestelijken voor de kerk! De spelers krijgen nu nog extra punten voor:

1. De afgebeelde punten op de kaarten in je speelgebied (gebouwen, park, zoo)
2. Punten uit de eigenschap van gebouwen met een lauwerkrans. (foto 1)
3. Elk geactiveerde meerderheidsfiche is 4 punten waard
4. Elk gebouwd derde segment van je stadsmuur is 3 punten waard en je eventuele standbeelden het aangegeven aantal punten (foto 2).
5. Elke geestelijke voor de kerk geeft 1 punt per kaart in je speelgebeid van de overeenkomstige categorieën. Op het voorbeeld op foto 3 zouden de spelers 3 punten krijgen per kaart in hun speelgebied van 1 van de 4 bruine categoriën.
6. De punten afgebeeld op het stadhuisplein ter hoogte van je speelfiguur (foto 4). 

Uitbreidingen

In de doos zitten nog 6 uitbreidingen om nog meer variatie in het spel te brengen. Onder andere burgemeesters, extra onheil, de schepen, de beurs en de geestelijke fiches kunnen aan het spel worden toegevoegd. Deze laten we jullie zelf ontdekken!

Persoonlijke mening

Hamburg is dus een herwerking van het spel Brugge uit 2013 en behoort tot de City Collection van Stefan Feld. De kaarten in de verschillende kleuren vormen de motor van het spel, wij zijn over het algemeen wel voor zo'n kaartmechanisme te vinden.

Als je het spel voor het eerst speelt, ga je in het begin het moeilijk hebben om de kaarten niet allemaal voor de eigenschap te willen gebruiken. Alle eigenschappen op de kaarten zijn goed, maar je gaat keuzes moeten maken. Bij elke actie moet je immers een kaart afleggen, je gaat dus meer kaarten afleggen dan dat je effectief gaat spelen voor de eigenschap.

Het mechanisme met de kleuren, zowel voor de dobbelstenen als voor de kaarten, werkt prima. Wat betreft de dobbelstenen is er natuurlijk wat geluk mee gemoeid. Je trekt immers kaarten bij voor de dobbelstenen opnieuw gerold worden. Wat betreft het willekeurig trekken van de kaarten van een stapel zit er wel minder geluk in dan je denkt, het is zelfs tactisch zeer boeiend soms.

Voor de eigenschappen op de kaarten moet je natuurlijk wat geluk hebben bij het trekken, maar voor de andere acties is enkel de kleur belangrijk en die zie je en kies je dus zelf. De kleur van de kaarten die je elke ronde trekt, bepalen je volledige ronde.

Van onheil in een spel zijn wij meestal geen fan. Destructieve acties vinden we in een opbouwend spel dikwijls vervelend en dat is hier niet anders. Je hebt wel wat invloed en je kan je onheiltellers zo laag mogelijk houden, maar dat gaat natuurlijk ten koste van andere acties.

Hamburg is voor ons niet het beste Stefan Feld spel, maar ja Burgundy, Marrakesh en Trajan staan hoog in onze all time favoriete lijst, dus gemakkelijk te overtreffen zijn die niet. Dit spel (en Brugge) komt daar evenwel niet heel ver achter. Veel variatie in de doos, leuke mechanismes en multi use kaarten, altijd een pluspunt... Die vervelende onheilen nemen we er dan maar bij.

Beoordeling (op 10)

 

Instapniveau: 6

Afwerking : 8

Geluk: 7,5

Herspeelbaarheid: 8,5

Tactisch: 7,5

Fun : 8

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.


Heb je het spel reeds gespeeld?
Geef hier je sterren!

Rating: 4 sterren
1 stem