Keyflower
Een overzicht
Jaar: 2012
Aantal spelers: 2-6 personen
Speelduur: 90-120 minuten
Vanaf leeftijd: 12 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 3,33
Uitgever: R&D Games/HUCH!
Spelontwerp: Sebastian Bleasdale & Richard Breese
Illustraties: Juliet Breese & Gemma Tegelaers
In Keyflower gaan we ons eigen dorp uitbouwen. Stuur je arbeiders op pad, leer vaardigheden en transporteer je grondstoffen naar de juiste locaties in je dorp om deze locatie te opwaarderen en punten te scoren. Maar let op, een arbeider is niet zomaar een arbeider... Hun kleuren zijn het hart van dit spel!
Opzetten van het spel
We laten het midden van de tafel open. Dit vormt ons speel- en biedveld.
Rondom het speelveld leggen we de grondstoffen (ijzer, hout, steen en goud), de vaardigheidskaartjes (gedekt) en de groene arbeiders. De blauwe, rode en gele arbeiders gaan in de stoffen zak.
We sorteren nu eerst alle grote zeshoekige tegels:
- 6 thuistegels
- 6 scheepstegels
- 4 volgordetegels
- 12 tegels per seizoen -> lente (groen blad), zomer (zon), herfst (bruin blad), winter (ijs)
Elke speler krijgt een huis-scherm en trekt zonder te kijken 8 arbeiders uit de zak. Deze arbeiders plaatsen ze achter hun huis-scherm, zodat ze geheim blijven voor de andere spelers.
Daarna ontvangen alle spelers een thuis-tegel, dewelke ze voor hun huis-scherm neerleggen. De speler met het laagste getal op zijn/haar huistegel pakt de paarse startarbeider.
In het regelboek staat een tabel waarin staat aangegeven hoeveel tegels, van elke soort, per spelersaantal meedoen.
We leggen de benodigde scheepstegels in een rij aan de rand van het speelveld. Welke tegels we hiervan gebruiken hangt af van het aantal spelers en wordt aangegeven op de tegels zelf. Op iedere tegel die meedoet leggen we het aangegeven aantal arbeiders (willekeurig uit de zak getrokken) en vaardigheidskaartjes (van de gedekte stapel).
Onder de scheepstegels leggen we de volgordetegels. Ook op deze tegels staat het spelersaantal aangegeven.
Ook voor de lente-, zomer- en herfsttegels staat het benodigde aantal in de bovenstaande tabel. In ons voorbeeld hier voor 4 spelers zijn er dat 8 per seizoen.
Om te starten kiezen we willekeurig 8 tegels van de lente en we leggen deze, met het lentesymbool naar boven, in het midden van het speelveld. De resterende tegels mogen terug in de doos. De zomer en herfsttegels leggen we nog even opzij.
Alle spelers krijgen nu willekeurig een aantal wintertegels. Bij een spel met 4 spelers zijn dit er 3. De spelers mogen deze te allen tijde bekijken, maar laten ze niet zien aan de tegenstanders.
Spelverloop
Als je aan de beurt bent ga je 1 of meer arbeiders op pad sturen om op een dorpstegel of volgordetegel te bieden of om de actie op een dorpstegel uit te voeren. Als 3de optie kan je er ook nog voor kiezen om te passen. Dit gaat zo door tot alle spelers NA elkaar gepast hebben.
Zo werken we 4 seizoenen af en daarna tellen we de punten om de winnaar aan te duiden.
Bieden
Dorpstegels
Om te bieden op een dorpstegel kiest de actieve speler een dorpstegel in het midden van het speelveld en zet daarbij 1 of meer arbeiders aan de zijde van de tegel waar hij/zij zit. De arbeiders die de speler plaatst, komen van achter zijn/haar huis-scherm of van een verloren veiling (later meer hierover). Hieraan zijn nog een aantal regels verbonden:
1. Alle arbeiders, waarmee geboden wordt, moeten dezelfde kleur hebben als alle andere arbeiders die al rond of op deze dorpstegel staan. Staan er nog geen arbeiders rond of op de tegel, dan bepaal jij nu welke kleur er voor deze tegel zal gebruikt worden (foto 1).
2. Je bod moet altijd hoger zijn dan het bod van een andere speler. Er is geen limiet op het aantal arbeiders dat mag geboden worden. Is het hoogste bod rond een dorpstegel dus bvb 2 rode arbeiders, dan moet jij minimum 3 rode arbeiders plaatsen om dit te overbieden (foto 2).
3. Als je al geboden hebt op een dorpstegel, maar een andere speler heeft ondertussen al een hoger bod gedaan, dan mag je je eigen bod verhogen tot een winnend bod (foto 1).
4. Als een arbeider of een groep arbeiders van jouw overboden werd, mag je er ook voor kiezen om deze arbeiders op een andere plaats in te zetten (foto 2). Ze moeten echter in groep blijven en mogen NOOIT terug achter je huis-scherm geplaatst worden
Volgordetegels
Spelers kunnen ook arbeiders plaatsen aan hun zijde van een volgordetegel. Dit werkt op exact dezelfde manier als bieden op een dorpstegel. Deze tegels bepalen onder andere wie het volgende seizoen mag beginnen en in welke volgorde de spelers een scheepstegel mogen kiezen.
Dorpstegel: acties
De actieve speler kan er ook voor kiezen om de actie op een dorpstegel te activeren door daar een arbeider op te plaatsen.
BELANGRIJK: je kan, in tegenstelling tot bij het bieden, niet enkel arbeiders plaatsen op dorpstegels in het midden van het speelveld, maar ook op tegels in je eigen dorp of zelfs tegels in het dorp van een andere speler (later meer hierover).
Ook hier weer geldt dezelfde regel: staat er bvb al een rode arbeider OP of ROND de tegel, dan moet jij ook rode arbeider(s) gebruiken op deze tegel. We zeggen arbeiderS, want als de tegel, voor de actie, reeds gebruikt is door een andere speler, dan moet jij minstens 1 arbeider van dezelfde kleur extra op de tegel plaatsen. Er geldt hier wel een maximum van 6 arbeiders op 1 dorpstegel!
Je mag altijd meer arbeiders gebruiken dan minimaal nodig is. Als je bvb meteen 3 arbeiders plaatst op een tegel om de actie uit te voeren, dan is deze actie geblokkeerd voor de rest van het seizoen. Je zou immers 4 arbeiders moeten plaatsen om dit te overtreffen en dan zouden er 7 arbeiders op de tegel staan, 1 meer dan de maximum toegestane 6!
De functie van de dorpstegels wordt opgebouwd per seizoen:
1. Grondstoffen verkregen van een tegel in je eigen dorp, worden op die desbetreffende tegel gelegd (foto 1).
2. Grondstoffen verkregen van een tegel in het dorp van een andere speler of van een biedtegel in het speelveld, leg je op je thuis-tegel (foto 2).
Mag je een vaardigheid nemen, dan pak je deze blind uit de stapel. "Witte" arbeiders neem je blind uit de zak, groene arbeiders gewoon uit de voorraad. Dit verkregen materiaal leg je steeds achter je huis-scherm ongeacht of je ze verkregen hebt uit je eigen dorp of elders.
Transport en opwaardering
Een transporttegel, zoals de starttegel van elke speler, geeft je de mogelijkheid om grondstoffen in je dorp te transporteren naar een andere locatie in je dorp en laat je toe om 1 of 2 opwaarderingen te doen. Dit is ook een actie en werkt op dezelfde manier als de andere acties eerder al beschreven: plaats het nodige aantal arbeiders van de juiste kleur en voer de actie uit.
Het cijfer in de kar achter het paard geeft aan hoeveel verplaatsingen van grondstoffen een speler maximaal mag doen. Staat er bvb een 2, dan mag je 2 grondstoffen 1 locatie transporteren of 1 grondstof 2 locaties. Transporten gebeuren steeds via de weg die 2 dorpstegels verbindt. Is er geen weg tussen 2 tegels, dan kan je daartussen niet transporteren (foto 2).
Het aantal huisjes voor het paard geeft aan hoeveel dorpstegels je mag opwaarderen. De kleine rechthoek onder de pijl geeft aan wat er beschikbaar zal worden na het opwaarderen. In de pijl zie je de kosten die je moet betalen om de opwaardering te kunnen doen.
Zijn dit grondstoffen dan moeten deze grondstoffen op de tegel staan die je wil opwaarderen. Resterende grondstoffen en arbeiders op de tegel blijven staan nadat de tegel opgewaardeerd en dus omgedraaid is. De tegel moet omgedraaid wel in dezelfde richting blijven liggen zodat de verbingswegen identiek blijven!
Groene arbeiders
Groene arbeiders behoren niet tot de standaardarbeiders en kan je enkel krijgen door een ruilactie op bepaalde tegels. In dit voorbeeld kan je met de actie van de marskramer (Peddler) bvb, kan je een gele arbeider uit je voorraad achter je huis-scherm inwisselen met een groene arbeider uit de voorraad. Zoals je ziet moet je eerst een arbeider van de juiste kleur op de tegel plaatsen (in dit geval blauw, de kleur was nog niet bepaald) om de actie te doen en daarna pas de gele arbeider inwisselen.
Heb je snel een groene arbeider en andere spelers niet, dan kan je ervoor zorgen dat jij alleen op een bepaalde tegel kan bieden of acties doen door daar als eerste je groene arbeider rond of op te zetten. Andere spelers zouden dan groen moeten volgen, maar hebben die arbeiders niet!
Passen
Als actieve spelerkan je ook steeds passen. Het maakt niet uit of je nog acties zou kunnen uitvoeren of niet. Het kan een tactisch manoeuvre zijn om te kijken wat de andere spelers gaan doen. Let wel steeds op als je past, want passen alle andere spelers ook, dan is het seizoen onmiddellijk voorbij! Is er ook maar 1 speler die niet past, dan kom je terug aan de beurt.
Einde van een seizoen
Op het einde van een seizoen gebeurd er heel wat. Het is belangrijk dat dit alles in de juiste volgorde afgehandeld wordt!
1. Niet-succesvolle biedingen
De arbeiders, die nog rond een dorpstegel staan en waarvoor wij niet het hoogste bod hadden, mogen we terug nemen en achter ons scherm plaatsen. Deze arbeiders zijn weer beschikbaar voor het volgende seizoen
2. Dorpstegels zonder biedingen
Dorpstegels waarop niemand geboden heeft worden verwijderd en gaan terug in de doos. Alle arbeiders OP deze tegels gaan terug in de zak.
3. Dorpstegels met biedingen
Beginnend met de startspeler, nemen alle spelers nu de dorpstegels waarvoor ze het hoogste bod hadden en leggen deze voor zich neer. Alle arbeiders OP deze tegels gaan ook terug in de zak.
4. Arbeiders in het eigen dorp
De spelers nemen alle arbeiders die in dit seizoen in hun dorp zijn geplaatst en leggen deze achter hun huis-scherm neer. Het maakt hierbij niet uit wie deze arbeiders daar geplaatst heeft. Deze arbeiders zijn terug beschikbaar voor het volgend seizoen.
5. Volgorde tegels
Na de lente, zomer en herfst mag de speler die een winnend bod gedaan heeft op de volgorde tegel met nummer 1 mag als eerste een schip kiezen en daarvan de arbeiders en de vaardigheden nemen en achter zijn/haar huisscherm zetten. Daarna mag de speler met het hoogste bod op tegel nummer 2 kiezen enz... Arbeiders waarmee geboden werd gaan terug in de zak!
De speler die het hoogste bod heeft gedaan op de tegel met de paarse arbeider, neemt deze en is de nieuwe startspeler voor het volgende seizoen. Spelers die niet geboden hebben op een volgordetegel mogen, na het afhandelen van de wel geboden tegels, kiezen in volgorde vanaf de huidige startspeler. Je kan ook op meerdere volgorde tegels bieden, maar je mag slechts 1 schip kiezen!
Na de winter mag de speler die een winnend bod gedaan heeft op de volgorde tegel met nummer 1 mag als eerste een schip kiezen. Daarop staan dan geen arbeiders of vaardigheden meer dus in plaats van deze te pakken mag de scheepstegel worden genomen en voor je neergelegd. Ook mag deze speler die volgorde tegel nemen en voor zich neer leggen. zo gaan we verder met de speler die het hoogste bod had op volgorde tegel nummer 2 enz... op dezelfde manier als in de andere seizoenen.
6. Vergroting van je dorp
Nu gaat elke speler de dorpstegels (en na de winter eventueel de volgorde tegel en scheepstegel) die hij/zij verdient heeft aanleggen aan zijn/haar dorp. Let hierbij vooral op het goed aanleggen van de wegen, deze heb je nodig om grondstoffen te transporteren. De zijdes met water op een scheepstegel moeten grenzen aan water ofwel aan niets! Tegels die éénmaal gelegd zijn moeten zo blijven liggen voor de rest van het spel
Begin zomer en herfst
Aan het begin van de zomer en de herfst gaan we kijken of de scheepstegels nog op de juiste zijde liggen. Dit wordt aangegeven door de seizoenssymbolen aan de rechterkant. Het symbool van het komende seizoen moet daar zichtbaar zijn. Is dit niet dan draai je de tegel om.
We vullen nu de scheepstegel terug met het aantal aangegeven arbeiders en vaardigheden, net zoals we deden in het begin van het lente.
We nemen de dorpstegels voor het nieuwe seizoen en plaatsen er hiervan terug 8 (met 4 spelers) in het midden van het speelveld.
De speler met de paasre arbeider mag het nieuwe seizoen starten!
Begin winter
Aan het begin van de winter zorgen we dat de scheepstegel allemaal op de zijde liggen met het wintersymbool. We leggen hierop evenwel geen arbeiders of vaardigheden meer. Zoals hierboven al beschreven kunnen we op het einde van de winter deze tegels claimen voor punten aan het einde van het spel.
Nu gaat iedere speler bepalen welke van de wintertegels, die ze in het begin van het spel ontvangen hebben, in het spel gaan brengen. Een speler moet altijd minimum 1 van deze tegels kiezen. De gekozen tegels leggen we gedekt voor ons neer en de niet gekozen gaan terug in de doos. Zijn alle spelers hiermee klaar, dan leggen we alle gekozen tegels in het midden van het speelveld. In tegenstelling tot andere seizoenen, kan er nu enkel geboden worden op de tegels. Deze tegels hebben immers geen actie!
Eindtelling
Het spel eindigt nadat alle spelers in de winter na elkaar gepast hebben. We nemen zoals gebruikelijk de dorpstegels waarop we het meest geboden hebben, maar nu dus ook eventueel een volgordetegel en een scheepstegel. Als deze tegels leggen we aan aan ons dorp. Nu kunnen we starten met het tellen van onze punten.
1. We krijgen de punten die op de dorpstegels staan. Een opgewaardeerde tegel is uiteraard meer waard. (foto 1)
2. Voor tegels zoals in dit voorbeeld de blacksmith/smid moeten de gevraagde grondstoffen op de tegel aanwezig zijn om punten op te leveren. Dit wordt aangegeven door de zeshoek rond de grondstof in de score-rechthoek. In dit voorbeeld hebben we hierop 4 ijzer staan, goed voor 8 punten (2 punten per stuk). Hadden we deze tegel kunnen opwaarderen dan was het 3 punten per stuk (foto 2).
De grondstoffen en arbeiders die nu nog niet gebruikt zijn voor scoring, mogen nu naar de tegel verplaatst worden waarvoor ze gaan scoren. Hier is geen transport of dergelijke voor nodig. Ieder element kan dus maar voor 1 tegel scoren!
3. Voor de juwelier krijgen we 2 punten per goud. We hebben er 6, goed voor 12 punten. Goud is een jokergrondstof en is normaal altijd 1 punt waard. We hadden het goud ook kunnen verplaatsen tijdens het spel naar de smid. Dan zou het daar meegeteld hebben als een steen, maar niet meer als goud bij de juwelier.
4. Voor het gemeentehuis (village hall) kiezen we een kleur van arbeiders. Voor elke arbeider in ons dorp met die kleur krijgen we 1 punt. Indit geval 5 punten voor onze gele arbeiders.
5. Voor de schriftgeleerde (scribes) krijgen we 10 punten per set van de 3 vaardigheden die we in ons bezit hebben. We hebben 2 sets, goed voor 20 punten.
6. Voor de volgorde tegel krijgen we 1 punt per aangrenzende tegel. We hebben ervoor gezorgd dat deze aan elke zijde grenst aan een tegel, goed voor 6 punten.
7. Voor de scheepstegel die we hebben kunnen bemachtigen krijgen we 1 punt voor elke transportcapaciteit in ons dorp. We hebben een capaciteit van 5+2 dus 7 punten.
8. Heb je tot slot aan het einde van het spel de paarse arbeider, dan mag je die nu inzetten als eender welke grondstof, vaardigheid of arbeider en op eender welke scoretegel.
De speler die nu de meeste punten heeft is de winnaar van Keyflower!
Persoonlijke mening
Keyflower is een spel dat deel is van de Key-series en dat reeds dateert uit 2012. Toch heeft het nog steeds een unieke combinatie van een bied en actie selectiesysteem. Op een tegel bieden waarop je tegelijk ook acties kan uitvoeren is iets wat we nog niet in veel spellen hebben gezien.
Ook hoe de arbeiders werken is vrij uniek. Ben je als eerste, dan bepaal je de kleur die voor alle actie op die tegel geldt. Dit kan belangrijk zijn, gezien je niet van elke kleur evenveel arbeiders ter beschikking hebt. Zo kan je, als je goed timed, bepalen op welke tegel je veel kan inzetten om deze binnen te halen.
Je dorp zien groeien is leuk, maar niet het hart van het spel. De juiste tegels binnen halen voor je taktiek, die voor een groot deel door je geheime wintertegels wordt bepaald, is wel cruciaal. Tegels waarop ook andere spelers acties gaan uitvoeren, zodat je elke seizoen genoeg arbeiders ter beschikking hebt om mee te dingen voor de tegels van het volgende seizoen.
Het is wel belangrijk dat je voor nieuwe spelers van in het begin meegeeft welke soort tegels er elk seizoen beschikbaar zullen komen. Je keuzes in het begin van het spel worden ook daar toch een beetje op bepaald. In de herfst bvb komen er tegels waarmee je kan scoren en waarvoor je in de lente en de zomer iets opbouwt.
Af en toe slim passen en zien wat anderen gaan doen is ook een deel van het spel, net als zorgen dat andere spelers meer arbeiders moeten inzetten bij bepaalde acties of zelfs acties blokkeren voor andere spelers door over te betalen.
Keyflower is in mijn ogen nog steeds een vrij uniek spel, toch zeker in onze collectie, waarin je kan groeien. Je gaat hoe meer je dit speelt, hoe slimmer en beter je wordt. Tegelijk beseffen we ook dat dit spel niet voor iedereen is, je moet een beetje tegen het take that element kunnen en kunnen anticiperen op onverwachte zetten van je tegenstanders.
Beoordeling (op 10)
Reactie plaatsen
Reacties