Obsession
Een overzicht
Jaar: 2018
Aantal spelers: 1-4 personen
Speelduur: 60-120 minuten
Vanaf leeftijd: 14 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 3,11
Uitgever: Kayenta Games
Spelontwerp: Dan Hallagan
Illustrators: Dan Hallagan
Obsession speelt zich af in het midden van de 19de eeuw in het Victoriaanse Engeland. 4 families proberen hun landgoed uit te breiden en hun falende reputatie terug te herstellen. Er worden gasten uitgenodigd voor allerhande activiteiten en er zal gestreden worden om goed te staan bij de welvarende familie Fairchild, waarvan de vrijgezellen op zoek gaan naar de liefde en het blussen van hun verlangens en de intriges elkaar opvolgen!
Opzetten: spelers
In Obsession kan je kiezen om een standaard of extended spel te spelen. Beide spelen ongeveer hetzelfde, maar een extended spel heeft een aantal rondes extra. We bespreken in dit overzicht het standaardspel.
Allereerst bepalen we een startspeler en die neemt de paarse pion. Daarna vanaf de speler links van de startspeler en met de klok mee, kiezen de spelers 1 voor 1 een spelersbord/familie (dit kan ook willekeurig bepaald worden). De spelersborden zijn op zich identiek, maar elke familie heeft een unieke startbonus, aangegeven rechts onderaan het spelersbord.
Asquith: extra familielid - Cavendish: reputatie level 1, maar positie 4 - Ponsonby: start met £300 - York: start met 2 footman
Onder het spelersbord leggen we, zeker voor het eerste spel, een organiser zodat je gemakkelijk de verschillende delen van je landgoed kan herkennen.
*In de speldoos zitten doosjes voor elke familie, waarin je de componenten mooi kan bundelen zodat je aan het begin van het spel opzettijd wint!
Vervolgens krijgen alle spelers 4 dubbelzijdige reputatietellers (1-6 + max). De token met nr 1 leggen we in het midden van het reputatiespoor, de andere leggen we klaar naast het spelersbord. We nemen een reputation marker en zetten deze op positie 1 van het reputatispoor (foto 1).
We nemen ieder 5 starting servants. Een blauwe Butler, rode Housekeeper, groene Valet, paarse Lady's Maid en witte Footman. Deze plaatsen we in het vak "Available service". LET OP!: wij spelen dit spel met de familie York en starten dus met 2 witte footman (foto 2)!
Alle families starten met dezelfde 5 improvement tegels. De hebben in de rechter bovenhoek een gebouw symbool. We leggen ze bij het juiste type (foto 3).
Elke familie start met dezelfde 4 familieleden (man, vrouw, zoon en dochter). Deze zijn te herkennen aan het familie teken links bovenaan de kaart, met daarin de eerste letter van de familienaam (foto 1).
Er zijn 15 starters gasten. Deze kaarten zijn te herkennen aan de kroon links bovenaan de kaart (foto 2). We geven aan elke speler willekeurig 2 van deze kaarten. Deze zijn de 2 beste vrienden van de familie en vormen samen met de familieleden je starthand.
Als laatste schudden we de objective kaarten en we delen er 5 uit aan iedere speler (foto 3).
Opzetten: aanbodbord
Nu plaatsen we het aanbodbord in het midden van de tafel. Bovenaan het aanbodbord plaatsen we van links naar rechts:
- De casual gasten (kaarten met 1 fleur-de-lis): Deze schudden we en leggen we in een gedekt trekstapel. LET OP: de resterende startkaarten met kroontje worden doorheen deze stapel geschud en zijn voor de rest van het spel casual gasten.
- De prestige gasten (kaarten met 2 fleur-de-lis): Deze schudden we en leggen we eveneens in een gedekt trekstapel.
- De munten: We maken een voorraad van munten van £100 (grijs) en £300 (bruin)
- De servants om in te huren: Dit is afhankelijk van het aantal spelers. Dit is een voorbeeld van een spel met 2 spelers!
- De objective kaarten: We maken een gedekte trekstapel van de resterende objective kaarten
Nu gaan we de markt voorbereiden van de improvement tegels. Alle tegels, met uitzondering van de monumenten en de resterende starttegels gaan in de stoffen zak. Het aantal monumenten dat mee in de zak gaan, hangt af van het aantal speler. Hier in een spel met 2 spelers gaat de sculpture garden in de zak, samen met 2 willekeurig gekozen monumenten.
Daarna nemen we 6 tegels uit de zak om de markt mee te vormen. LET OP: Zit er tussen de getrokken 1 of meerdere tegels met een prestige van 4, 5 of 6 (cijfer links onderaan de tegel), 1 of meerdere monumenten of een Servants' Hall service tegel, dan neem je voor elk van deze een nieuwe tegel uit de zak totdat we 6 tegels hebben die niet tot 1 van deze categorieën behoren!
Omde markt te vormen kijken we nu naar het sorteernummer op elke tegel (foto) en we plaatsen de tegels van laag (meest links) naar hoog (meest rechts)
Opzetten: rondebord
Nu plaatsen we het rondebord naast het aanbodbord in het midden van de tafel. Zoals gezegd, dit rondebord is dubbelzijdig en wij nemen hier de kant van het standaardspel dat bestaat uit 16 rondes. We plaatsen de witte rondepion op positie 1 van het rondespoor.
We schudden de kleine Victory Point/VP kaarten en maken hiervan een gedekte trekstapel op de voorziene plaats rechts bovenaan. Ook de kleine thema kaarten schudden we en deze plaatsen we links bovenaan.
De kaarten die Charles en Elizabeth Fairchild voorstellen leggen we nog in het midden van het bord.
We zijn nu klaar om aan het spel te beginnen!
Een speelbeurt
Een speelbeurt in Obsession bestaat uit 8 stappen, mooi weergegeven op elk spelersbord. BELANGRIJK: De stappen worden in die exacte volgorde afgewerkt!
Stap 1: Rotate Service
Met uitzondering van ronde 1, gaan de spelers eerst hun Servants doorschuiven om te bepalen welke er beschikbaar zijn voor deze ronde. Servants die in Expended service staan schuiven door naar Servants' Quarters en degenen die in Servants' Quarters staan schuiven naar Available service. Servants die al bij Available service stonden blijven daar staan!
Stap 2: Rondespoor, monumenten en Servants' Hall
Rondespoor: Is het terug de beurt aan de startspeler dan schuift deze nu de rondepion naar het volgende vak. Op sommige vakken komen we een speciaal event tegen (hierover later meer) waar we rekening mee moeten houden tijdens deze ronde.
Monument: Heeft de active speler reeds 1 of meerdere monumenten in zijn country estate, dan mag deze speler nu per monument, 1 positie vooruit op zijn/haar reputatispoor.
Servants' Hall: Heeft de actieve speler de tegel Servants' Hall in zijn country estate dan mag deze nu uitvoeren wat op die tegel staat (later meer)
Stap 3: Host Activity
Elke improvement tegel stelt een kamer of een plaats buiten op je landgoed voor. Op de tegel staat telkens een activiteit die je op die plaats kan organiseren. In deze stap ga je dus 1 van je tegels kiezen om een activiteit te organiseren voor de famile en/of gasten. De gekozen tegel leggen we links bovenaan ons spelersbord (Activity).
Voor het organiseren van een activiteit zijn er al zeker 2 belangrijke punten waar je rekening mee moet houden:
1. Het prestigenummer links onderaan de gekozen tegel, mag niet hoger zijn dan je huidige level van je reputatiespoor. Met andere woorden, je mag geen activiteit organiseren die een hogere reputatie vereisen dan de huidige reputatie van jouw familie!
2. Je moet de servant beschikbaar hebben die gevraagd wordt voor deze acitviteit!
In dit voorbeeld hebben we een footman nodig om de activiteit (bowlen) te kunnen organiseren. Staat deze niet bij onze "Available Service", dan kunnen we deze activiteit in deze ronde niet organiseren! De footman in Servants' Quarter is dus niet beschikbaar in deze ronde!
Stap 4: Invite Guests
Eens we een activiteit hebben gekozen moeten we natuurlijk ook de juiste gasten uitnodigen om aan deze activiteit mee te doen. De kaarten in je hand worden je beschikbare Gentry genoemd. Op de tegel voor de activiteit die we hebben gekozen, staat steeds hoeveel en welk type personen we precies voor deze activiteit nodig hebben.
In ons voorbeeld (bowlen) hebben we dus 2 Gentry nodig. Dit wil zeggen gewoon 2 kaarten uit onze hand. Nu ja gewoon, er zijn ook hier weer 2 belangrijke voorwaarden:
1. Ook de gasten hebben een reputatie (nummer links bovenaan de kaart). Dit nummer mag weer niet hoger zijn dan het reputatielevel van jouw familie op dat moment. Leden van de familie zelf kunnen op dit gebied aan elke activiteit deelnemen! LET OP: heeft je activiteit bvb prestige 1, dan mag je hiervoor toch een gast met reputatie 2 uitnodigen als het reputatielevel van je familie 2 of hoger is. Je vergelijkt dus enkel met de reputatie van de familie!
2. Sommige gasten vereisen ook een extra service (links onderaan de kaart). In ons voorbeeld vereist onze 2de gast een Valet! Is deze niet beschikbaar in je "Available service", dan kan je deze gast niet uitnodigen.
Je gaat zien dat sommige activiteiten veel specifiekere gasten nodig hebben zoals bvb enkel leden van de familie, een man en een vrouw, 3 dames enz... (foto 2). BELANGRIJK: heb je niet de juiste gasten op hand, dan kan je de activiteit ook niet uitvoeren!
Stap 5: Provide Service
5 Politiek
Met deze actie kan je 1 van de politiekkaarten spelen. Om kaarten te spelen moet je de geldkost die links bovenaan de kaart wordt weergegeven kunnen betalen (staat er niks dan hoef je ook niets te betalen). Bijkomend moet je een aantal kennisfiches in je bezit hebben. Deze staan weergegeven rechts bovenaan de kaart. Kennisfiches moet je gewoon hebben, niet spenderen! Kaarten die je speelt blijven voor de rest van het spel voor je liggen.
De kaarten komen in 3 verschillende kleuren:
1. Gele kaarten hebben een direct effect, ook te herkennen aan het bliksemsymbool.
2. Paarse kaarten hebben een oneindige eigenschap die je voor de rest van het spel kan gebruiken.
3. Rode kaarten hebben een eigenschap die je mogelijk punten oplevert op het einde van het spel.
6 Ontwikkeling
Als je aan de voorwaarden voldoet, mag je naar het volgende niveau op je ontwikkelingsspoor. Het niveau waar je naartoe gaat, geeft weer wat er vereist is. Dit zijn, net zoals bij het spelen van de kaarten, kennisfiches en/of geld en je moet enkel je geld afgeven, je kennisfiches moet je weer gewoon hebben!
In dit voorbeeld heb ik een rood kennisfiche en minimum 1 geld. Ik mag dus 1 stap omhoog op het ontwikkelingsspoor. Debloning die ik hiervoor onmiddellijk krijg is dat ik 3 stappen omhoog mag gaan op het belastingspoor want ik heb in totaal 3 kennisfiches in mijn bezit.
Ook hier zijn dezelfde 3 types van eigenschappen mogelijk: directe effecten (bliksem), eigenschappen voor de rest van het spel (oneindigteken) en eigenschappen voor punten op het einde van het spel (puntensymbool).
Zit je op je maximum ontwikkelingsniveau, dan kan je deze actie niet meer uitvoeren.
Stap 4: Invite Guests
Eens we een activiteit hebben gekozen moeten we natuurlijk ook de juiste gasten uitnodigen om aan deze activiteit mee te doen. De kaarten in je hand worden je beschikbare Gentry genoemd. Op de tegel voor de activiteit die we hebben gekozen, staat steeds hoeveel en welk type personen we precies voor deze activiteit nodig hebben. In ons voorbeeld (bowlen) hebben we dus 2 Genrty nodig. Dit wil zeggen gewoon 2 kaarten uit onze hand.
Je gaat zien dat sommige activiteiten veel specifiekere gasten nodig hebben zoals bvb enkel leden van de familie, een man en een vrouw, 3 dames enz... (foto 2). BELANGRIJK: heb je niet de juiste gasten op hand, dan kan je de activiteit ook niet uitvoeren!
2 Cultuur
Ontvang punten gelijk aan je cultuurniveau. Sta je op je cultuurspoor bvb op niveau 4, dan krijg je 4 punten.
3 Handel
Ontvang geld gelijk aan je economieniveau +1. Sta je op je economiespoor bvb op niveau 3, dan ontvang je 4 geld.
Hierna mag je voor 5 geld een kennisfiche kopen van de algemene voorraad.
4 Leger
Ontvang legertroepen gelijk aan je legerniveau. Sta je op je legerspoor bvb op niveau 2, dan ga je 2 omhoog op het legertroepenspoor.
Nu mag je een veroveringsactie uitvoeren. Hiervoor kijken we naar de rechterkant van het hoofdbord. Je kiest een nog beschikbare fiche en je legt deze voor je neer. De voorwaarde om een fiche te mogen nemen is, dat je het aangegeven aantal legertroepen hebt op het legertroepenspoor. Het getal naast de doodskop geeft aan hoeveel van je troepen sterven tijdens deze actie. Zet je markeersteen zoveel plaatsen terug op het legertroepensspoor.
Sommige velden geven je ook een onmiddellijke bonus(sen).
Om Persepolis te veroveren moet je op het hoogste niveau staan op het legertroepenspoor. Je verdient hiermee 3 kennisfiches in 1 keer, maar je volledige leger sterft bij deze actie. Zet je markeersteen terug op niveau 0 van het legertroepenspoor.
5 Politiek
Met deze actie kan je 1 van de politiekkaarten spelen. Om kaarten te spelen moet je de geldkost die links bovenaan de kaart wordt weergegeven kunnen betalen (staat er niks dan hoef je ook niets te betalen). Bijkomend moet je een aantal kennisfiches in je bezit hebben. Deze staan weergegeven rechts bovenaan de kaart. Kennisfiches moet je gewoon hebben, niet spenderen! Kaarten die je speelt blijven voor de rest van het spel voor je liggen.
De kaarten komen in 3 verschillende kleuren:
1. Gele kaarten hebben een direct effect, ook te herkennen aan het bliksemsymbool.
2. Paarse kaarten hebben een oneindige eigenschap die je voor de rest van het spel kan gebruiken.
3. Rode kaarten hebben een eigenschap die je mogelijk punten oplevert op het einde van het spel.
6 Ontwikkeling
Als je aan de voorwaarden voldoet, mag je naar het volgende niveau op je ontwikkelingsspoor. Het niveau waar je naartoe gaat, geeft weer wat er vereist is. Dit zijn, net zoals bij het spelen van de kaarten, kennisfiches en/of geld en je moet enkel je geld afgeven, je kennisfiches moet je weer gewoon hebben!
In dit voorbeeld heb ik een rood kennisfiche en minimum 1 geld. Ik mag dus 1 stap omhoog op het ontwikkelingsspoor. Debloning die ik hiervoor onmiddellijk krijg is dat ik 3 stappen omhoog mag gaan op het belastingspoor want ik heb in totaal 3 kennisfiches in mijn bezit.
Ook hier zijn dezelfde 3 types van eigenschappen mogelijk: directe effecten (bliksem), eigenschappen voor de rest van het spel (oneindigteken) en eigenschappen voor punten op het einde van het spel (puntensymbool).
Zit je op je maximum ontwikkelingsniveau, dan kan je deze actie niet meer uitvoeren.
Fase E: Voortgang
Beginnend met de startspeler, mag iedere speler nu 1 niveau omhoog gaan op 1 van de 3 voortgangssporen (economie, cultuur, leger). De geldkosten die je hiervoor moet betalen staat in het volgend niveau weer gegeven. Tussen de 2 niveaus staat het voordeel dat je hiervoor krijgt. Op het cultuurspoor kan je op deze manier bvb je 3de dobbelsteen vrijspelen, waardoor je in de komende ronden 3 ipv 2 acties kan uitvoeren.
Fase F: Afwikkeling gebeurtenis
In deze fase ga je de gebeurtenis, die je in fase A hebt onthult, uitvoeren.
Fase G: Prestaties
In de laatste fase van elke ronde gaan we kijken of 1 of meerdere spelers 1 of meerdere prestaties hebben gehaald. De spelers die een prestatie hebben gehaald mogen hun desbetreffende prestatiefiche op de voorziene plaats op het hoofdbord leggen. Deze prestatie kan in de volgende ronden door geen enkele speler opnieuw geclaimd worden, zelfs al voldoe je dan aan de voorwaarden!
Ben jij de enige speler die deze prestatie heeft gehaald, dan mag je 1 vooruit op het belasting- of aanzienspoor.
Hebben er meerdere spelers dezelfde prestatie gehaald, dan mogen al deze spelers 1 vooruit op het belastingspoor.
Een voltooide prestatie kan je niet meer verliezen, ookal voldoe je later in het spel niet meer aan de voorwaarden!
Filosofiefiches
De filosofiefiches kan je op 3 verschillende manieren inzetten:
1. In fase C: 1 filosofiefiche uitgeven om 3 stappen vooruit te zetten op het bevolkingspoor. Je mag dit zoveel keer doen als je wil.
2. In fase D bij de politiek of ontwikkelactie: 2 filosofiefiches uitgeven om een kennisfiche te vervangen die nodig is om een kaart te spelen of je verder te ontwikkelen. Je krijgt de kennisfiche niet, je hoeft ze alleen niet te hebben. Je mag dit weer zoveel keer doen als je wil.
3. In fase E: 1 filosofiefiche uitgeven om 1 niveau extra vooruit te gaan op een voortgangsspoor naar keuze. Je moet hiervoor wel nog de vereiste geldkost kunnen betalen. Je mag dit weer zoveel keer doen als je wil.
Einde van het spel
Indien alle fases van ronde 9 zijn afgehandeld gaan we over tot de eindtelling. Bovenop de punten die je tijdens het spel al hebt gescoord krijg je nog punten voor:
- gespeelde politiekkaarten met einde spel score eigenschap
- ontwikkelingseigenschappen met een einde spel score
- je niveau op het aanzienspoor x het aantal kennisfiche met een lauwerkrans in je bezit. Sta je bvb op het spoor op niveau 4 en je hebt 3 kennisfiches met een lauwerkrans dan scoor je hiervoor 12 punten.
De speler met de meeste punten is de winnaar van het spel
Persoonlijke mening
Khôra: Rise of an Empire is een leuk spel in de middenklasse categorie qua moeilijkheid. De acties zijn, zoals in vele spellen, op zich vrij simpel, maar er is wel het één en ander waar je rekening mee moet houden.
Om te beginnen is het, zeker in de eerste paar ronden, lastig om je geld op peil te houden. Doe je de eerste ronde te veel, dan kan het zijn dat je daar een ronde of 2 moet van bekomen. Sommige spelers zullen dit als lastig aanzien, anderen dan weer als een leuke uitdaging.
De manier waarop de acties werken, met de dobbelstenen, is wel een tof mechanisme. Neemt niet weg dat daar een geluksfactor aanhangt, die je met het bevolkingsspoor gelukkig wel wat kan manipuleren.
Doordat je verschillende volkeren hebt in het spel is de herspeelbaarheid prima. Elk volk werkt weer net iets anders en ze geven je echt wel een duidelijke richting om het spel te spelen. Houd hier zeker rekening mee en gebruik de sterktes van je volk, anders zal het moeilijk worden om het spel te winnen.
Het enige wat wel repetitief is, is dat de spelers in het begin van het spel zo snel mogelijk de 3de dobbelsteen proberen vrij te spelen. Een extra actie kunnen doen is immers immens belangrijk!
Afronden doen we met te zeggen dat de productie van dit spel fantastisch is. Zowel de componenten als de inlay, zijn van hoge kwaliteit en erg functioneel. Hierbij nog een speciale vermelding voor de uitmuntende spelersbordjes! Het enige puntje van kritiek is het minieme verschil tussen het symbool voor geld en dat van het belastingspoor. Oppassen dat je je hier niet bij vergist!
Beoordeling (op 10)
Reactie plaatsen
Reacties