Ra
Een overzicht
Jaar: 1999
Aantal spelers: 2-5 personen
Speelduur: 45-60 minuten
Vanaf leeftijd: 12 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 2,31
Uitgever: 25th Century Games
Spelontwerp: Reiner Knizia
In Ra kruip je in de rol van een Egyptische koning uit de Oudheid, die werden aanzien als de zonen van Ra, de zonnegod. Je gaat de cultuur verbeteren van Egypte, maar je hebt daar maar beperkt de tijd voor. Kies dus wijs wanneer je je inzet verhoogt. Alles draait om timing en sluwheid in deze biedklassieker van Reiner Knizia!
Opzetten van het spel
We plaatsen het biedbord in het midden van de tafel en zetten het Ra-standbeeld in de buurt. Ook de puntenfiches leggen we hier als een algemene voorraad. De zonneboot markeersteen plaatsen we op het veld corresponderend met het aantal spelers (in ons voorbeeld 4 spelers) op het Ra-spoor.
De tijdperk tegel komt aan de rechterkant van het biedbord. We starten met de 1ste tijdperk-zijde naar boven (groene zandloper).
De zonneschijf met het nr 1 plaatsen we op het voorziene veld, in het midden onderaan het biedbord.
We geven iedere speler willekeurig een spelersbord en we leggen deze op de zijde waarbij het juiste spelersaantal wordt weergegeven in de blauwe ovalen. Bij het correcte spelersaantal staat ook het cijfer van de zonneschijf die hier bij het begin van het spel komt te liggen.
Je zal zien dat bvb bij een 2 spelersspel enkel de schijven genummerd 1-9 meedoen en dat elke speler 4 zonneschijven ter beschikking heeft. In ons spel met 4 spelers zijn dat alle schijven van 1-13 en krijgt elke speler maar 3 schijven.
Alle spelers nemen 2 scoringsfiches van 5 punten en leggen deze gedekt voor zich neer. De speler met de zonneschijf met de hoogste waarde is de startspeler en die neemt de zak met daarin alle tegels.
Spelverloop
Het spel verloopt in 3 tijdperken waarin de spelers tegels gaan plaatsen, bieden en verzamelen. Na elk tijdperk worden er punten geteld en aan het einde van het 3de tijdperk wint de speler met het meeste punten.
Acties
Als een speler aan de beurt is heeft deze keuze uit 3 verschillende acties.
1. Trek een tegel
Als het biedspoor niet vol is kan je ervoor kiezen om een tegel uit de zak te trekken en deze op de eerstvolgende open plaats op het biedspoor te leggen (altijd van links naar rechts). Het biedspoor bevindt zich onderaan het biedbord.
Is de getrokken tegel een Ra tegel dan plaatsen we die niet op het biedspoor. Deze wordt verwijderd uit het spel en we verplaatsen de zonneboot 1 stap vooruit op het Ra-spoor. De actieve speler neemt het Ra-standbeeld en er start een biedronde.
2. Invoke Ra
Deze actie is heel simpel, de actieve speler neemt het Ra-standbeeld en roept "I invoke Ra!". Een biedronde begint.
3. Spendeer een God-tegel
Heeft een speler 1 of meerdere God-tegels dan mag hij/zij een andere tegel vanop het biedspoor nemen per God-tegel dat gespendeerd wordt. De gespendeerde God-tegel(s) gaan uit het spel.
Een biedronde
Een biedronde vormt het hart van het spel en kan, zoals hierboven al beschreven werd, getriggerd worden op 2 manieren: een Ra-tegel wordt uit de zak getrokken of een speler doet de "Invoke Ra" actie. De actieve speler neemt altijd het Ra-standbeeld om aan te geven dat hij/zij de Ra-speler is op dat moment.
De speler links van de Ra-speler start de biedronde en kiest of hij/zij een (niet omgedraaide) zonneschijf van zijn/haar spelersbord inzet. Zo ja dan legt de speler deze schijf boven het spelersbord. De eerste bieding mag met een schijf zijn van om het even welke waarde. Is er al geboden door een andere speler dan moet je uiteraard hoger bieden. Kan of wil je niet bieden, dan pas je.
Elke speler kan maar 1 keer bieden per biedronde. De biedronde eindigt altijd bij de Ra-speler.
Een biedronde wordt verder afgehandeld, afhankelijk van hoe deze gestart is:
1 Ra-tegel getrokken
Alle spelers mogen passen. Doen alle spelers dit, dan blijven alle tegels en de zonneschijf liggen op het biedbord.
2 Invoke Ra-actie (biedspoor niet vol):
Alle spelers mogen passen, maar de Ra-speler mag dit alleen doen als er minstens 1 bod is geweest. Als de andere spelers allemaal passen, moet de Ra-speler bieden.
3 Invoke Ra-actie (biedspoor vol):
Als het biedspoor vol is, mag de actieve speler geen tegel trekken uit de zak. Als deze speler ook geen God-tegel heeft om te spenderen of dat niet wil, dan moet hij/zij een 'Invoke Ra'-actie uitvoeren. In dat geval mogen alle spelers weer passen, ook de Ra-speler. Passen alle spelers dan worden alle tegels op het biedspoor uit het spel verwijderd.
Aan het einde van een biedronde, ongeacht de uitkomst, is de volgende speler met de klok mee aan de beurt.
Een biedronde winnen
De speler met het hoogste bod, wint de biedronde en neemt alle tegels op het biedspoor. Deze tegels worden geplaatst rond zijn/haar spelersbord, elke type tegel heeft z'n eigen locatie.
Aan de linkerkant van boven naar onder plaatsen we de Monument, Pharao en Nijl tegels. Aan de rechterkant van boven naar beneden zijn dat de God, Goud, Civilization en Vloed tegels.
In dit voorbeeld winnen we de bieding met onze zonneschijf van waarde 13. Op het biedspoor liggen 4 tegels, die we alle 4 mogen nemen en op de juiste plaats rond ons spelersbord leggen.
De winnende speler legt nu de zonneschijf, waarmee hij/zij de biedronde heeft gewonnen, open op het biedbord en plaatst de zonneschijf die daar lag gesloten op de vrije plaats op zijn/haar spelersbord. Alle andere spelers die een bod hadden uitgebracht leggen hun zonneschijf terug op hun spelersbord. Deze hebben ze terug ter beschikking voor de volgende biedronde!
Rampen tegels
Win je een biedronde en neem je zo een rampentegel, dan voer je die op het einde van de biedronde uit. Rampentegels zorgen ervoor dat eerder verworven tegels terug verwijderd moeten worden, deze moet je dus proberen te vermijden of slim incasseren.
In het voorbeeld op foto 1 moet ik dus onmiddellijk mijn 2 pharao-tegels verwijderen. Met slim incasseren bedoelen we dus, dat als we nu geen pharao-tegels hadden, we er ook geen moesten verwijderen en dan kostte de rampentegel ons dus niets!
LET OP: bij de Nijl-ramp verwijder je eerst je beschikbare vloedtegels en dan pas de Nijl-tegels (foto 2)!
Scoren (1ste en 2de tijdperk)
Een tijdperk eindigt onmiddellijk als 1 van 2 gebeurtenissen plaats vinden: geen enkele speler heeft nog een open liggende zonneschijf om te bieden of de zonneboot komt aan op het laatste veld van het Ra-spoor (veld met de tijdperkaanduiding - foto 1). LET OP: in dit laatste geval wordt er geen biedronde meer gespeeld!
De spelers scoren nu alle tegels die rond zijn/haar spelersbord liggen, behalve de monumenttegels. Deze laatste scoren enkel na het 3de tijdperk, zoals aangegeven op het spelersbord (foto 2)! De verkregen puntenfiches leggen we steeds gedekt bij ons neer, lekker spannend!
Elke Nijl-tegel is 1 punt waard, op voorwaarde dat je ook minstens 1 vloedtegel hebt!
Elke vloedtegel is op zich 1 punt waard
Elke niet gespendeerde God-tegel is 2 punten waard.
Elke goudtegel is 3 punten waard.
De speler(s) met de meeste pharaotegels krijgt 5 punten, degene(n) met de minste -2 punten. Hebben alle spelers evenveel pharaotegels dan worden er geen punten gewonnen of verloren
Heeft een speler 3/4/5 verschillende types civilization-tegels (in dit voorbeeld dus 3), dan krijgt deze respectievelijk 5/10/15 punten. Elke speler die geen civilization-tegel heeft verliest 5 punten!
Voorbereiden nieuw tijdperk
Als de tegels zijn gescoord worden alle tegels aan de rechterkant van je speelbord verwijderd. Met andere woorden, enkel de monument-, pharao- en Nijl-tegels blijven liggen (wordt aangegeven op je spelersbord - foto 1). Alle tegels die nog op het biedspoor liggen worden eveneens verwijderd. De zonneschijf die op het biedbord ligt, blijft gewoon liggen.
We plaatsen de zonneboot terug op de startpositie en we draaien de tijdperktegel om naar tijdperk 2 of we verwijderen deze, voor tijdperk 3 (foto 2).
Alle spelers draaien hun zonneschijven op hun spelersborden om zodat de waardes terug zichtbaar zijn. De speler die nu de zonneschijf met de hoogste waarde heeft, start het nieuwe tijdperk.
Scoren (3de tijdperk)
De spelers scoren weer alle tegels zoals na het 1ste en 2de tijdperk, maar nu zijn er 2 bijkomende scores: de monument tegels en de zonneschijven.
Bij de monument tegels kijken we naar het aantal identieke tegels en de diversiteit aan tegels.
Heb je 3/4/5 tegels van hetzelfde monument dan verdien je respectievelijk 5/10/15 punten. Deze punten scoor je voor elk monument afzonderlijk.
Heb je 6 of minder verschillende monumenten, dan verdien je 1 punt per monument. Lukt het jouw om 7/8 verschillende monumenten binnen te halen, dan verdien je 10/15 punten. Er zitten 8 verschillende monumenten in het spel en deze komen elk 5 keer voor!
In dit voorbeeld heb ik 6 verschillende monumenten, ik krijg hiervoor 6 punten. Verder heb ik van monument III 4 tegels, goed voor 10 punten en van monument I heb ik er 3, nog eens 5 punten. Van monument IIII heb ik 2 tegels, dat levert helaas geen extra punten op!
Alle spelers tellen nu de waardes van hun 3 zonneschijven bij elkaar op. De speler met de hoogste totale waarde krijgt 5 punten en de speler met de laagste totale waarde verliest 5 punten. Bij een gelijke stand winnen of verliezen die spelers 5 punten.
De speler met in totaal de meeste punten is de winnaar van Ra!
Persoonlijke mening
Een topspel uit 1999, maar met deze herwerkte versie werd Ra zo mogelijk nog beter. De nieuwe spelersbordjes zijn fantastisch en maken het allemaal nog eenvoudiger dan dat het al was.
Ik was niet echt fan van biedspellen, maar de laatste jaren zijn er toch wel een aantal spellen in dit segment die mij kunnen bekoren. En Ra is toch wel de belangrijkste hierin. Het is een biedspel pur sang, maar de tactische keuzes die erin zitten zijn briljant. Zo een simpele regels en toch zoveel diepgang.
En zoals gezegd, de spelersborden waar alle info op staat die je nodig hebt, zijn zo goed dat werkelijk iedereen de manier van scoren meteen door heeft.
En je denkt met een laag cijfer kan je niet veel doen, maar niets is minder waar. Die lage cijfers zijn even belangrijk in dit spel. Tactisch inzetten om daar toch een biedronde mee te winnen of om andere spelers te dwingen om een hoger cijfer te moeten inzetten, heerlijk.
De kleine toevoeging dat je steeds ook je zonneschijf die je inzet bij een winnend bod moet wisselen met de zonneschijf op het biedbord is even simpel als geniaal. Zo kan je immers gaan voor de mooie rij met tegels, maar tegelijk maak je ook de afweging van, is het wel de moeite want zo verlies ik bvb mijn 11 en krijg ik een 2 terug om te gebruiken in de volgende ronde!
Ra is dus nog steeds de topper der biedspellen, kan met iedereen gespeeld worden (wel best met 3-5 spelers), is simpel en briljant tegelijk. Blijft een absolute aanrader!
Beoordeling (op 10)
Instapniveau: 4
Afwerking : 8,5
Geluk: 7
Herspeelbaarheid: 8,5
Tactisch: 8
Fun : 8,5
Reactie plaatsen
Reacties