Spectacular
Een overzicht
Jaar: 2024
Aantal spelers: 1-6 personen
Speelduur: 30-45 minuten
Vanaf leeftijd: 10 jaar
Moeilijkheidsgraad (BGG op 5) : 2,26
Uitgever: Geronimo Games
Spelontwerp: Eilif Svensson & Asmund Svensson
Illustrators: Gjermund Bohne
In Spectacular creëren de spelers een dierenpark voor bedreigde en kwetsbare dieren. Trek nieuwe dieren aan (tegels), voed ze (dobbelstenen) en kweek ermee, in de hoop om zoveel mogelijk punten te scoren. Bouw uitkijktorens voor de bezoekers, want dit levert hen een Spectacular zicht op en jou de nodige extra punten!
Opzetten van het spel
We plaatsen de uitkijktorens (3 kleuren) en 48 dobbelstenen (12 van elke kleur) in het midden van de tafel als een algemene voorraad. Schud de gemeenschappelijke dierentegels per kleur en maak daarvan 4 stapels (1 van elke kleur). In een spel voor 1-4 spelers verwijder je de tegels met een X (3 per kleur).
Alle spelers nemen een spelersbord. Je kan dit willekeurig doen of je kan een gewenst dier kiezen. Leg het spelersbord met de zon-zijde naar boven. De andere zijde is voor een gevorderd en assymetrisch spel.
Neem willekeurig een voorraadbord en leg dit rechtsboven je spelersbord met daarnaast je verzorgersfiches in de 4 verschillende kleuren + 1 joker met alle kleuren. Sommige voorraadborden hebben een solo-variant op de achterzijde, dus plaats ze met de juiste kant naar boven. Alle spelers kunnen nu hun voorraadbord als volgt vullen:
1. Neem een dobbelsteen van elke kleur uit de voorraad en rol deze. Leg de dobbelstenen dan met de gerolde waarde op de voorziene velden buiten de stippellijn op je voorraadbord.
2. Neem 1 gemeenschappelijke dierentegel van elke kleur uit de algemene voorraad en leg die op de voorziene velden op je voorraadbord.
De spelers nemen nu het doosje met het gekozen pronkdier uit de speldoos. Dit dier staat weergegeven links bovenaan je spelersbord.
Neem hieruit de 10 persoonlijke diertegels, schud deze en leg ze gedekt op de voorziene plaats linksbovenaan je spelersbord. Neem 3 tegels van die stapel en leg die open op de voorziene velden aan de linkerkant van je spelersbord.
Pak nu de 8 dobbelstenen (2 van elke kleur) uit je doosje en rol ze. Leg ze vervolgens op de voorziene velden aan de linkerkant van je spelersbord.
De 3 dierentegels in je aanbod en de 8 dobbelstenen vormen je persoonlijke vooraad!
De spelers nemen nu terug 3 tegels van hun persoonlijke stapel en leggen deze op de genummerde velden op hun spelersbord. Te beginnen met veld nr 1, dan 2 en tenslotte 3. Dit noemen we de starttegels. De tegels met een hartje mag je oriënteren hoe je wil, maar een tegel met in een hoek een stuk van een uitkijktoren, leg je zodat die hoek overeenkomt met de met stippellijn aangegeven hoek op het veld.
Voor het spel start...
Voor het spel effectief start MAG de speler nu nog:
1. 1 starttegel (en niet meer!) wisselen met één van de 3 tegels uit het aanbod in je persoonlijke voorraad. Leg de nieuwe starttegel, indien nodig, weer juist geörienteerd.
2. Zoveel dobbelstenen uit je persoonlijke voorraad als je wil, 1x herrollen. Daarna leg je de dobbelstenen terug met de nieuw gerolde waarde.
OPMERKING: waarom je dit zou doen ga je beter begrijpen als je de spelregels kent of het spel al eens hebt gespeeld!
De Dierentegels
Op elke dierentegel zie je een leefomgeving in één van de 4 verschillende kleuren (groen, blauw, grijs, oranje) en ook 1 dier (van de 16 mogelijke).
Verder kunnen op de tegel ook een stuk van een uitkijktoren staan (uitkijktegels) of een hartje (kweektegels).
Aan de ingang van je park, onderaan het spelersbord, vind je een voorgeprint veld met jouw pronkdier (aangeduid met een 🌟). Dit veld is, samen met de 2 velden links en rechts daaronder, gelinkt aan de ingang van je park.
Links bovenaan je spelersbord is te zien uit welke tegels je persoonlijke stapel is opgebouwd. Zo kan je zien eventueel onthouden welke tegels er nog in je gedekte stapel zitten. We merken op dat de tegels uit de bovenste rij niet voorkomen in de algemene voorraad, enkel in jouw persoonlijke!
Op elke dierentegel (en je voorgeprint pronkdier) zie je ook een vierkant waarop we een dobbelsteen kunnen oa PowerAppsplaatsen.
1. Dobbelstenen van waarde 1 of 2 kunnen we op elke uitkijk- of kweektegel leggen.
2. Dobbelstenen van waarde 3, 4 of 5 kunnen we op elke uitkijktegel plaatsen. Algemeen geldt: hoe hoger de waarde, hoe beter!
3. Dobbelstenen van waarde 6 mogen alleen op een uitkijktegel geplaatst worden met een gebouwde toren (later meer hierover) en je pronkdier.
Een speelbeurt
In Spectacular spelen we 2 rondes. Ronde 1 heeft 8 beurten en ronde 2 heeft er 7. We onthouden ook dat de spelers simultaan de beurten kunnen uitvoeren. We duiden eventueel wel "een leider" aan die ervoor zorgt dat iedereen een stap heeft afgewerkt alvorens gezamelijk de volgende stap te starten!
1. Kies tegels en dobbelstenen
Iedere speler kiest precies 1 dobbelsteen of tegel uit zijn/haar persoonlijk aanbod en legt dit op het voorbereidingsveld met de letter "W".
Iedere speler kiest precies 1 dobbelsteen of tegel van het voorraadbord boven je spelersbord en legt dit op het voorbereidingsveld met de letter "N".
Spelers doen dit dus simultaan, maar als om 1 of andere reden de volgorde voor het kiezen belangrijk is, dan gebeurt dit in de volgorde van de nummers op de voorraadborden.
2. Bouwen
De spelers leggen nu, in willekeurige volgorde, hun 2 gekozen voorwerpen in hun park. Als een speler een gekozen dobbelsteen of tegel niet kan of wil plaatsen, dan gaat die terug in de doos.
TEGELS
Een tegel plaats je steeds op een leeg veld in je park en moet niet grenzen aan een al eerder geplaatste tegel. Je mag de tegel ook oriënteren hoe je zelf wil!
DOBBELSTENEN
Dobbelstenen plaats je in een leeg vierkant op een eerder geplaatste tegel of je voorgeprinte pronktegel. Hiervoor gelden de volgende regels:
1. De dobbelsteen moet van dezelfde kleur zijn als de tegel
2. Op kweektegels mogen enkel dobbelstenen van waarde 1 of 2 geplaatst worden (foto 2).
3. Een dobbelsteen met waarde 6 mag enkel geplaatst worden op je voorgeprinte pronktegel (foto 3) of een tegel met een effectief gebouwde uitkijktoren (zie verder).
3. Volgende ronde voorbereiden
1. Heb je een tegel gekozen uit je persoonlijk aanbod, dan mag je de lege plaats nu opvullen met een tegel van je persoonlijke stapel. Is je stapel leeg, dan kan je simpelweg niet meer aanvullen (foto 1).
2. Je schuift je voorraadbord door naar de speler links van jou. Alles wat op het voorraadbord ligt, blijft ook liggen. Er wordt hierop niets aangevuld. Je krijgt dus elke ronde wat minder keuzes (foto 2).
Uitkijktorens
Op het moment dat je met 3 tegels een cirkel voor het plaatsen van een uitkijktoren vervolledigd, mag je een uitkijktoren uit de algemene voorraad nemen en deze op die cirkel plaatsen.
LET OP: de cirkel moet van 1 en dezelfde kleur zijn!
In dit voorbeeld vervolledigen we een zwarte cirkel, dus we plaatsen een zwarte uitkijktoren. De kleur van de torens maakt op zich niks uit tijdens het spel. Vanaf nu mogen we dus dobbelstenen met waarde 6 plaatsen op de 3 tegels rondom de gebouwde uitkijktoren!
Verzorgersfiches
De spelers kunnen met een verzorgersfiche de waarde van een dobbelsteen in hun park of op een voorbereidingsveld verhogen of verlagen met 1 (je mag ook een 1 veranderen in een 6 en vice versa).
1. De kleur van de verzorgersfiche moet steeds overeenkomen met de kleur van de dobbelsteen waarvan je de waarde wil veranderen!
2. De dobbelsteen moet blijven voldoen aan de voorwaarde voor het plaatsen van een dobbelsteen.
Met de joker verzorgersfiche kan je een dobbelsteen van eender welke kleur aanpassen. Dit mag zelfs in combinatie met de verzorgersfiche van een kleur waardoor je de waarde van een dobbelsteen met 2 kan verhogen of verlagen!
Draai nu je gebruikte verzorgersfiches om, zodat het duidelijk is dat deze reeds gebruikt zijn.
Einde ronde 1
Ronde 1 eindigt in de beurt waarin de spelers de voorraadborden moeten dooschuiven, maar deze leeg zijn. We geven de lege voorraadborden wel nog door, aangezien de nummers van deze borden soms van belang kunnen zijn.
1. Verzorgersfiches
Iedere speler mag nu, indien gewenst, nog een verzorgersfiche gebruiken om de waarde van een dobbelsteen in het park aan te passen.
2. Toegangsscore
De spelers scoren nu punten voor de waarde van alle dobbelstenen die een weg vormen naar je parktoegang onderaan je spelersbord.
We schrijven de score in de eerste rij op het scoreblok, naast het ticketsymbool.
In dit voorbeeld zijn al mijn dobbelstenen verbonden met mijn parktoegang, behalve de groene 5. De tegels zijn wel verbonden, maar het is via de dobbelstenen dat je moet verbinden om ze te scoren en er ontbreekt een dobbelsteen op de andere groene tegel. Ik scoor in totaal 30 punten.
3. Voorraadborden vullen
De spelers vullen het voorraadbord dat nu boven hun spelersbord ligt terug aan, op dezelfde manier als in het begin van het spel.
BELANGRIJK: speel je een spel met 2-4 spelers, dan vul je nu ook de velden binnen de stippellijnen aan met een dobbelsteen (1 extra dobbelsteen van elke kleur dus)
Einde ronde 2
Ronde 2 eindigt wanneer de persoonlijke voorrraad van de spelers op is! Alvorens de eindtelling start, hebben de spelers nu nog de kans om hun resterende verzorgersfiches te gebruiken!
1. Leefomgevingen
De spelers tellen de waarde van alle dobbelstenen in een aangrenzend gebied van tegels van dezelfde kleur. Dit getal vermenigvuldigen ze met het aantal dobblestenen op kweektegels in dat gebied. Je kan verschillende gebieden hebben van een kleur, deze tel je elk op zich!
BELANGRIJK: een gebied zonder kweektegel of enkel met kweektegels zonder dobbelstenen scoren 0 punten!
Ik scoor 16 punten voor groen. De totale waarde van de dobbelstenen in dit bosgebied is 16 en dat x1 want ik heb slechts op 1 van de 2 kweektegels een dobbelsteen liggen.
Ik scoor 18 punten (9x2) voor geel. Het gele gebied bovenaan mag ik technisch gezien ook tellen, maar daar heb ik helaas enkel een kweektegel zonder dobbelsteen, dus 0 punten.
2. Uitkijktorens
De spelers tellen de waarde van de 3 dobbelstenen rond hun uitkijktorens bij elkaar op. Deze totale waarde zijn hun extra punten voor de uitkijktorens.
BELANGRIJK: een uitkijktoren die niet omringd is met 3 dobbelstenen, scoort 0 punten!
In dit voorbeeld heb ik 2 uitkijktorens, waarbij enkel de zwarte omringd is door 3 dobbelstenen. 3 x 6 = 18 punten dus.
3. Dieren
Iedere speler ontvangt nog punten voor elk uniek dier in zijn/haar park, inclusief je pronkdier. Het aantal punten dat je hiervoor krijgt staat aangegeven rechts onderaan je spelersbord. Ik heb in ons voorbeeld 13 verschillende dieren in mijn park, goed voor 30 punten
De speler met de hoogste totaalscore wint nu het spel!
Missiemodus
Heb je het spel al een aantal keer gespeeld, dan kan je meer variatie en complexiteit toevoegen door de missie module toe te voegen aan het basisspel.
Na de normale voorbereiding, maar vóór dat de spelers eventueel starttegels wisselen of dobbelstenen uit de persoonlijke voorrraad éénmalig herrollen, ontvangt iedere speler willekeurig 1 missietegel van elke set (A, B, C). Deze leggen ze op de voorziene plaatsen aan de rechterkant van het spelersbord.
De spelers ontvangen aan het einde van het spel de punten op elke missietegel waarvoor ze aan de voorwaarden voldoen!
Persoonlijke mening
Spectacular is een leuk familiespel met een mooi thema. Dobbelstenen en tegeltjes plaatsen, wie is er nu geen fan van.
Een groot pluspunt voor het spel is natuurlijk dat er bijna geen downtime is. Alle spelers voeren de fases simultaan uit, dus je bent altijd bezig. Een deel van de tactiek is steeds in de gaten houden wat er op je afkomt op de voorraadborden van de speler(s) rechts van jou. Dat is ook wel ongeveer de enige interactie tussen de spelers in dit spel, want je bent voor de rest voornamelijk bezig met het creëren van je eigen park.
De beurten zijn vrij simpel, maar toch schuilt er achter elke keuze gevaar dat je jezelf vast zet. Let dus goed op dat je bvb steeds een plaats hebt voor een gekozen dobbelsteen. Zeker naar het einde van een ronde toe, want dan heb je niet veel keuze meer op de voorraadborden. Een dobbelsteen of tegel moeten verwijderen omdat je deze niet kan leggen is bijna nooit een goed plan...
We hebben gemerkt dat de verschillende manieren waarop ronde 1 en ronde 2 scoort, soms verwarrend kan zijn voor nieuwe spelers. Ookal behoort dit spel tot de categorie familiespellen, daar komt toch wel wat inzicht bij kijken.
Algemeen genomen is Spectacular een prima spel met leuke elementen en tactische keuzes die toch wel inzicht en vooruit plannen met zich mee brengen. Door het simultane spel speelt het prima met alle spelersaantallen, zelfs met 6 spelers wat niet veel spellen gegeven is!
Beoordeling (op 10)
Reactie plaatsen
Reacties